به گزارش دیوان اقتصاد، مجیدرضا حریری، رییس اتاق مشترک ایران و چین، در گفت‌وگویی درباره اقدام ایران برای مدیریت تردد کشتی ها در تنگه هرمز و به دنبال آن افزایش قیمت جهانی نفت و انرژی گفت: دنیا سال‌ها از نظر ذهنی خود را برای اینکه روزی ممکن است تنگه هرمز بسته شود، آماده کرده بود. از زمان جنگ ایران و عراق این بحث همیشه مطرح بوده، اما با تمام آمادگی ذهنی، می توان گفت به نوعی غافلگیر شدند.

وی افزود: امروز شرایطی پیش آمده که انگار برایشان غیرقابل پیش‌بینی بوده است. نکته تازه اینجاست که الان تنگه هرمز بسته نیست و کشتی‌هایی که ایران اجازه دهد می‌توانند عبور کنند. کمااینکه در همین چند روز گذشته چندین نفتکش حامل نفت ایران به سمت بازارهای چین از طریق تنگه هرمز ارسال شده است. اما اینکه دنیا چنین واکنش غافلگیرانه‌ای نشان داده برای من جالب است، چون ایران بارها اعلام کرده بود که توانایی بستن تنگه هرمز را دارد. حالا سوال این است که چطور بازارهای انرژی جهان، با وجود این هشدارها، باز هم غافلگیر شدند؟

حریری توضیح داد: به رغم سر و صدای زیادی که می‌کنند، از یک سو ایران هنوز تنگه را کاملاً مسدود نکرده و از سوی دیگر توان ایران محدود به بستن تنگه هرمز نیست. در صورت تداوم تجاوزات و فشارهای نظامی، فاز دوم این مدل می‌تواند بستن تنگه باب‌المندب باشد؛ موضوعی که عبور کالاهای تجاری غیر از نفت و انرژی را نیز به مراتب پیچیده‌تر خواهد کرد.

قرار نیست ما کیسه بوکس باشیم

رییس اتاق مشترک ایران و چین افزود: به هر حال می‌دانیم که عربستان و امارات از آن مسیر هم امکان صدور نفت دارند. بنابراین، ایران حتماً به بستن آن تنگه نیز فکر کرده است. به نظر من، باید دنیا متوجه باشد که ما قرار نیست کیسه بوکس باشیم؛ هر کسی هر وقت خواست به ایران حمله کند و برود، بدون اینکه عواقبی داشته باشد. اکنون با انسداد حدود ۲۰ درصد از انرژی فسیلی که به شکل مایع، یعنی نفت و فرآورده‌های آن، از خلیج فارس و تنگه هرمز می‌خواست به دنیا برسد، شاهد رخداد اتفاقاتی به‌ویژه در کشورهای آسیایی هستیم.

او ادامه داد: در حوزه گاز، به‌خصوص کشوری مثل هند، به‌شدت دچار کمبود شده و مشکل پدید آمده است. این اتفاق فقط محدود به بازارهای نفت و گاز و انرژی نیست، قطعاً به بازارهای مواد خام و کالاهای پایه هم منتقل می‌شود. وقتی انرژی گران می‌شود، تبدیل مواد اولیه به محصولات ثانویه و پیشرفته سخت‌تر و پرهزینه‌تر خواهد شد.

حریری اظهار کرد: همین الان در حوزه کالاهای الکترونیکی، به‌ویژه میکروچیپ‌ها، در هفته‌های پیش رو دچار نوسانات قیمتی شدیدی خواهد شد. همه بازیگران بازار اکنون با شرایطی روبه‌رو هستند که در آن غیرقابل پیش‌بینی بودن بیش از افزایش یا کاهش قیمت‌ها مشهود است.

نوسان شدید نفت در تاریخ معاصر بی سابقه بوده است

وی با اشاره به نوسانات شدید قیمتی گفت: در حوزه نفت و گاز در همین دو سه روز اخیر شاهد حرکت قیمت از ۸۰ دلار تا ۱۲۰ دلار بوده‌ایم. چنین اختلاف ۴۰ دلاری در کمتر از ۱۰ روز، یعنی حدود ۵۰ درصد تفاوت بین سقف و کف، در تاریخ معاصر بازار انرژی سابقه نداشته است. همین الگو در دیگر بازارها هم تکرار می‌شود و طی هفته‌های آینده اثر خود را در سایر کالاهای ساخته‌شده نشان خواهد داد.

حریری درباره تأثیر تداوم تنش‌ها و اختلال در تردد نفتکش‌ها گفت: وقتی قیمت جهانی نفت از یک حد مشخص عبور کند، پله‌های بعدی افزایش بسیار بزرگ‌تر خواهد بود. مثلاً وقتی در کانال ۸۰ تا ۹۰ دلار حرکت می‌کند، اگر از ۹۰ رد شود، پیش‌بینی توقف بعدی ۱۲۰ دلار است، و اگر از ۱۲۰ بگذرد، پیش‌بینی‌ها تا ۱۵۰ دلار خواهد رفت. یعنی هم ارتفاع پله‌ها بزرگ‌تر می‌شود و هم سرعت جهش قیمتی افزایش پیدا می‌کند.

رییس اتاق مشترک ایران و چین تأکید کرد: چنین اتفاقی در بازار انرژی کم‌سابقه و شاید نادر است و نمی‌توان روندها را با اتفاقات گذشته سنجید. تحلیل آینده هم نیازمند اطلاعات دقیق است، در حالی که هر دو طرف این منازعه طرف اسرائیلی‌ـ آمریکایی و طرف ایرانی ـ به شدت غیرقابل پیش‌بینی رفتار می‌کنند. بنابراین، فضای کلی اقتصاد جهانی در حال حاضر دچار بی‌ثباتی و عدم اطمینان است.

وی با اشاره به نوسانات در بازار فلزات گرانبها گفت: در همین چند روز طلا از پنج‌هزار دلار تا پنج‌هزار و چهارصد دلار نوسان داشته است. افزایش و کاهش هفت تا هشت درصدی طلا و فلزات گران‌بها اتفاقات رایجی نیست و بر اساس الگوهای گذشته هم قابل تحلیل نیست. فعلاً باید نظاره‌گر بود و دید نیروهای نظامی چه اقداماتی انجام می‌دهند و اثرات این اقدامات بر اقتصاد جهانی چیست.

توقف صنعت توریسم در حاشیه جنوبی خلیج فارس

حریری درباره مهم‌ترین پیامدهای این جنگ بر اقتصاد منطقه و جهان پاسخ داد: هنوز آمار مشخصی منتشر نشده، اما مثلاً در کشورهای منطقه مثل عربستان، امارات، قطر و بحرین، که اکنون در فصل گردشگری هستند، صنعت توریسم کاملاً در حالت توقف قرار گرفته است. صنعت حمل‌ونقل، چه دریایی و چه هوایی، به‌شدت متحمل ضرر و زیان شده و صاحبان کسب‌وکارهای خدماتی مرتبط با آن نیز متأثر شده‌اند.

وی تأکید کرد: هیچ حوزه‌ای از این بحران مصون نمانده؛ از تولید مواد اولیه و کالاهای ساخته‌شده گرفته تا خدمات حمل‌ونقل، بانکی، ارزی و گردشگری، همگی آسیب‌پذیر شده‌اند. شدت نوسانات بالا رفته و بالا و پایین بازارها بسیار زیاد شده است.
آثار بحران در حوزه اشتغال نیز پدیدار خواهد شد

حریری با اشاره به وضعیت نیروی کار کشورهای حوزه خلیج فارس گفت: موضوع اشتغال کارگران خارجی در این کشورها یکی از موارد مهم است. چون بخش عمده تولیدشان متکی به نیروی کار آسیایی است، حتماً آثار این بحران در اشتغال نیز مشاهده خواهد شد. حتی اگر فرض کنیم درگیری‌ها فردا پایان یابد، باز هم اثرات آن تا هفته‌ها و بلکه ماه‌ها در بازارهای جهانی باقی خواهد ماند.

ایرنا