بانک مرکزی تمامی تکالیف قانونی خود را در حوزه افزایش شفافیت و نظارت بر تراکنشهای بانکی انجام داده وتوسط نهادها و بخشهای دیگر حاکمیت در حال بهرهبرداری از نتایج اقدامات بانک مرکزی و اطلاعات سامانههای این بانک هستند.
ایفای تعهدات در زمینه افزایش شفافیت تراکنشهای بانکی
ایفای تعهدات در زمینه افزایش شفافیت تراکنشهای بانکی
![](https://divaneghtesad.ir/sites/default/files/styles/large/public/field/image/110_237.jpg?itok=7Y9Y6uGS)
به گزارش دیوان اقتصاد، از آنجایی که گزارشهای تهیه شده در کمیسیونهای مجلس معمولا برای قرائت در صحن علنی در نوبت انتظار قرار میگیرند، در مواردی اتفاق میافتد که محتوای این گزارشها با میزان پیشرفت پروژهها و اقدامات انجام شده در زمان حاضر همخوانی ندارد. به عنوان نمونه بسیاری از موارد اشاره در گزارش کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی در مورد اقدامات بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در حوزه نظارتی بر اساس اطلاعاتی است که در پاییز سال 1399 جمع آوری شده است و با توجه به تعدد و تنوع اقدامات انجام شده از آن تاریخ به بعد، نیاز به بروز رسانی دارد.
بنا بر اعلام معاونت فناوریهای نوین بانک مرکزی، این بانک با عاملیت شرکت شاپرک در راستای اجرای ماده ۱۱ قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان تا کنون 2,5 میلیون ابزار پرداخت الکترونیکی را که فاقد اطلاعات هویتی کامل و یا نقص در مدارک شناسایی بودهاند، از شبکه پرداخت الکترونیکی کشور قطع کرده است.
علاوه بر این اطلاعات مرتبط با حدود 8.4 میلیون ابزار پرداخت الکترونیکی در بهمن ماه سال گذشته در اختیار سازمان امور مالیاتی قرار گرفته تا این سازمان ضمن بررسی این اطلاعات نسبت به تشکیل خودکار پرونده مالیاتی برای این پذیرندگان اقدام کند.
این در حالی است که از بیستم دی ماه سال گذشته، تعریف هر پایانه پذیرندگی برای متقاضیان ابزارهای پرداخت الکترونیکی اعم از درگاه پرداخت اینترنتی و دستگاه کارتخوان فروشگاهی مشروط به ارائه کد رهگیری مالیاتی از سوی متقاضی ابزار پرداخت شده است و تمامی پایانههای تعریف شده از آن تاریخ به بعد دارای کد رهگیری مالیاتی هستند. این فرآیند در حال حاضر به صورت خودکار انجام می شود.
بنابر این گزارش، همانگونه که موعد اجرای قانون جدید چک از زمستان سال گذشته به ابتدای سال 1400 تغییر یافت، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران نیز با ملاک قرار دادن این موعد جدید، اجرای قانون را از موعد اول فروردین سال 1400 آغاز کرده است.
پیامد شروع اجرای قانون جدید چک تا پایان اردیبهشت ماه سال جاری، نخست اینکه تعداد چک های صیادی ثبت شده در سامانه پیچک به یک میلیون فقره رسیده است. نسبت چکهای برگشتی به وصولی در سامانه پیچک از ابتدا تا 26 اردیبهشت سال جاری حدود 9 درصد بوده که در مقایسه با دوره مشابه در سالهای 98 و 99 کاهش داشته است، همچنین طی اردیبهشت ماه گذشته بالغ بر 12,2 میلیون برگه چک صیادی صادر شده است.
معاونت فناوریهای نوین بانک مرکزی در توضیح سایر اقدامات مرتبط با حوزه شفافیت تراکنشهای بانکی اعلام کرده است: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در راستای شفافیت هرچه بیشتر تراکنشهای بانکی 50 پروژه مختلف را در دست اجرا دارد. یکی از این پروژهها، راهاندازی سامانه نهاب است که با عملیاتی شدن آن تراکنشهایی که هویت صادرکننده یا دریافت کننده وجه طی آنها نامعلوم هستند، انجام نمیگیرند و ناموفق خواهند بود. سامانه نهاب، سامانهای یکپارچه حاوی اطلاعات هویتی مشتریان است که تخصیص شماره شناسایی منحصر به فرد برای هر یک از افراد جامعه را در شبکه بانکی میسر میسازد.
در حال حاضر اگر اطلاعات هویتی صاحب یک حساب بانکی در سامانه نهاب ثبت نشده باشد تراکنش های ساتنا و پایا از مبدا آن حساب برگشت می خورد و صاحب حساب قادر به ثبت یا تایید چک در سامانه صیاد نیز نمی باشد.
با این اقدام تعداد حساب هایی که کد و یا شناسه ملی صاحب حساب در سامانه نهاب ثبت نشده است به شدت کاهش پیدا کرده است و به کمتر از یک دهم درصد رسیده است. به زودی و در مرحله ی نهایی این پروژه، انجام تراکنش بدون هویت در تمام شبکه بانکی ممنوع خواهد شد.
با اشاره به توضیحات بالا و با در نظر گرفتن مجموع اقدامات انجام گرفته و در حال انجام میتوان گفت بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران توانسته است بخش قابل قبولی از وظائف قانونی محول شده را در موعد مقرر و بدون ایجاد تشویش برای کاربران خدمات بانکی و پرداخت الکترونیکی عملیاتی کند و تلاش دارد باقی مانده موارد را نیز در زمان تعیین شده تکمیل کند.
ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید.
کانال تلگرام دیوان اقتصاد صفحه اینستاگرام دیوان اقتصاد