به گزارش دیوان اقتصاد، گزارش تحلیلی جدید خود را با عنوان «ابزار و سازوکارهای تنظیم‌گری صنعت بیمه در زمان جنگ» منتشر کرد.
این گزارش که در چارچوب سلسله گزارشات تحلیلی تاثیرات شرایط جنگی و بحران های ناشی از آن بر رشته ها و فعالیت های مرتبط با صنعت بیمه طراحی و اجرا شده است، به بررسی چالش‌های تنظیم‌گری صنعت بیمه در شرایط جنگ پرداخته است.
بر اساس این گزارش، جنگ‌ها یکی از شدیدترین آزمون‌های نظام مالی و بیمه‌ای کشورها هستند. صنعت بیمه ایران نیز با یک چارچوب تنظیم‌گری منسجم، می تواندبه طور پایدار پاسخگوی نیازهای اقتصادی و امنیتی کشور در شرایط جنگی باشد.
در این پژوهش، با استفاده از روش تحلیل توصیفی-تحلیلی و بررسی ادبیات موضوع، مهم‌ترین اهداف تنظیم‌گری در زمان جنگ شامل حفظ تداوم پوشش بیمه‌ای برای فعالیت‌های حیاتی اقتصاد، حفظ ثبات مالی صنعت بیمه و مدیریت ریسک‌های فاجعه‌آمیز مورد بررسی قرار گرفته است.
به گزارش این پژوهش، ابزارهای اصلی تنظیم‌گری در شرایط جنگی شامل ایجاد صندوق‌ها و کنسرسیوم‌های مشترک بیمه‌ای، ارائه تضمین‌های دولتی، انعطاف در مقررات توانگری مالی، تسریع در فرآیندهای نرخ‌گذاری و تسهیل در رسیدگی به خسارات است.
این گزارش تأکید می‌کند که در شرایط تشدید ریسک، انگیزه طبیعی شرکت‌های بیمه می‌تواند به سمت لغو قراردادها، عدم تمدید پوشش‌ها یا درج استثنائات گسترده جنگی حرکت کند. اگر نهاد ناظر در این مقطع فاقد ابزارهای لازم باشد، نتیجه «خلأ پوششی» در زمانی است که نیاز به بیمه به حداکثر رسیده است.
این گزارش، چالش‌های اصلی تنظیم‌گری در حوزه ریسک‌های جنگی را تشریح کرده است. بر این اساس، ریسک‌های جنگی به دلیل شدت خسارت بسیار بالا و همبستگی گسترده، از توان بازارهای بیمه خصوصی فراتر می‌روند. همچنین محدودیت دسترسی به بازار اتکایی بین‌المللی، عدم قطعیت شدید در برآورد ریسک، تعارض میان اهداف سیاستی و چالش‌های عملیاتی در رسیدگی به خسارات، از دیگر موانع پیش‌روی تنظیم‌گری در زمان جنگ هستند.
بر اساس یافته‌های این پژوهش، یک چارچوب تنظیم‌گری چندلایه برای مدیریت ریسک‌های جنگی پیشنهاد شده است. این چارچوب شامل سه رکن اصلی است: ایجاد ساختار نهادی هماهنگ برای مدیریت ریسک‌های جنگی با محوریت بیمه مرکزی، طراحی سازوکارهای مالی چندلایه (شامل ظرفیت شرکت‌های بیمه، صندوق ملی بیمه ریسک‌های جنگ و تضمین نهایی دولت)، و به کارگیری ابزارهای تنظیم‌گری انعطاف‌پذیر برای مدیریت بازار بیمه در شرایط بحران.
در بخش دیگری از این گزارش، نقش نوآوری‌های آینده در تنظیم‌گری بیمه ریسک‌های جنگ مورد توجه قرار گرفته است. توسعه محصولات بیمه‌ای مبتنی بر داده‌های ماهواره‌ای و سنجش از دور، مدل‌های نوین تحلیل ریسک جنگ با استفاده از هوش مصنوعی، توسعه بازار اوراق بهادار بیمه‌ای برای ریسک‌های جنگ، سازوکارهای اشتراک‌گذاری داده میان نهادهای امنیتی، اقتصادی و بیمه‌ای، و تنظیم‌گری چابک و مبتنی بر سناریو، پنج حوزه کلیدی نوآوری معرفی شده‌اند.
این گزارش نتیجه می‌گیرد که طراحی یک نظام تنظیم‌گری منسجم و چندسطحی می‌تواند ظرفیت صنعت بیمه ایران را برای مواجهه با ریسک‌های جنگی تقویت کرده و به حفظ ثبات اقتصادی کشور در شرایط بحران کمک کند.
علاقه‌مندان می‌توانند متن کامل این گزارش پژوهشی را از طریق وب‌سایت پژوهشکده بیمه دریافت کنند.