به گزارش دیوان اقتصاد، به گفته شرکت آلیانز کامرشال[1]، درگیری‌های جاری در خاورمیانه و مسدود شدن تنگه هرمز خسارات قابل‌توجهی به کشتی‌ها، محموله‌ها و زیرساخت‌های بندری منطقه وارد کرده است.

این شرکت در گزارشی با عنوان «مروری بر ایمنی و کشتیرانی ۲۰۲۶»[2] اعلام کرد، طبق آمار سازمان بین‌المللی دریانوردی، تا تاریخ ۱۱ ژوئن ۲۰۲۶ در مجموع ۴۶ کشتی تجاری در جریان این درگیری‌ها آسیب دیده‌اند که تعدادی از آن‌ها توقیف، رها یا غرق شده‌اند.

مطالبات بیمه‌ای

به گفته رژی برودن[3]، رئیس جهانی بخش خسارت‌های دریایی در آلیانز کامرشال، این شرکت تاکنون اعلام خسارت‌هایی مرتبط با این درگیری دریافت کرده که برخی از آن‌ها قابل‌توجه هستند و حتی ممکن است به خسارت کامل کشتی یا محموله منجر شوند.

او گفت: «تا این لحظه، تلفات جانی و خسارات مادی – چه به خود کشتی‌ها و چه به محموله‌های آن‌ها – مهم‌ترین پیامدهای این بحران بوده است. همچنین انتظار می‌رود در ادامه، مطالبات بیمه‌ای دیگری نیز مطرح شود که به گرفتار شدن کشتی‌ها در خلیج فارس مربوط است؛ به‌ویژه در مواردی که ماندن طولانی‌مدت کشتی‌ها در دریا، آسیب به محموله‌ها را در پی داشته باشد. با این حال، هزینه‌هایی که صرفاً ناشی از تأخیر در تحویل کالا باشد، معمولاً تحت پوشش بیمه قرار نمی‌گیرد.»

اکنون، بیمه‌گران با مطالبات معتنابهی در چارچوب پوشش‌های بیمه دریایی روبه‌رو هستند؛ مطالباتی که به خسارات واردشده به انواع کشتی‌ها از جمله کشتی‌های کانتینری[4]، نفتکش‌ها و کشتی‌های فله‌بر[5]، بر اثر حملات موشکی و پهپادی در منطقه مربوط می‌شود. علاوه بر آن، آسیب به محموله‌های حمل‌شده نیز بخشی از این خسارات را تشکیل می‌دهد.

تداوم ارائه پوشش بیمه‌ای

علارغم ادامه بحران، صنعت بیمه دریایی توانسته تاب‌آوری خود را حفظ کند و همچنان با ارائه پوشش‌های بیمه‌ای از صنعت کشتیرانی پشتیبانی کند، هرچند که حق‌بیمه بدنه کشتی و محموله‌ها افزایش یافته است.

برودن گفت: «بازار بیمه همچنان پوشش لازم را ارائه می‌دهد. اما بر اساس اصول بیمه، هزینه پوشش بیمه‌ای متناسب با سطح ریسک تعیین می‌شود. اینکه هنوز امکان بیمه کردن وجود دارد نکته قابل‌تأملی است. اما، برای مالکان کشتی مسئله اصلی بیش از خود پوشش بیمه، خطری است که عبور از یک منطقه درگیر جنگ برای خدمه و کشتی ایجاد می‌کند.»

آلیانز کامرشال همچنین تأکید کرد: «به‌محض آنکه تنگه هرمز به‌طور کامل بازگشایی شود، بسیار مهم است که وضعیت آن از نظر ایمنی و ثبات سیاسی قابل‌اتکا باشد. نرخ‌های بیمه جنگ[6] نیز همواره تابعی از سطح امنیت و میزان ریسک خواهند بود.»

برآوردهای آلیانز کامرشال نشان می‌دهد که تا ۱۵ ژوئن ۲۰۲۶ (۲۵ خرداد ۱۴۰۵) حدود ۱۱۵۰ کشتی حامل کالا (با ظرفیت بیش از ۱۰۰ تُن ناخالص[7]) با مجموع ظرفیت حدود ۲۹ میلیون تُن ناخالص در آب‌های خلیج فارس در حال فعالیت بوده‌اند. ارزش تقریبی مجموع این کشتی‌ها و محموله‌هایشان نیز حدود ۱۲۵ میلیارد دلار برآورد می‌شود. این ارقام به‌خوبی نشان می‌دهد که گلوگاه‌های دریایی تا چه اندازه برای صنعت کشتیرانی و تجارت جهانی اهمیت ژئوپلیتیکی و اقتصادی دارند.

[1] Allianz Commercial

[2] Safety and Shipping Review 2026

[3] Régis Broudin

[4] Container ship

[5] Bulk carrier

[6] War insurance

[7] Gross Tonnage (GT)