به گزارش دیوان اقتصاد، هلند میلیاردها دلار از ذخایر طلای خود را در بحبوحه تنش‌های ژئوپلیتیکی جهانی از آمریکا و کانادا خارج کرده و به انگلیس منتقل کرده است.

بانک مرکزی هلند (DNB) چهارشنبه گذشته، اعلام کرد که ذخایر طلای خود را منتقل کرده است تا اطمینان حاصل کند که برای بحران‌های شدید آمادگی بهتری دارد. در حالی که بانک مرکزی هلند مشخص نکرد که برای کدام بحران‌ها ممکن است نیاز به آمادگی داشته باشد، ایالات متحده در حال حاضر درگیر یک جنگ تعرفه‌ای تجاری تلخ با کانادا است. همچنین واشنگتن در حال جنگ با ایران است و در ماه‌های اخیر عملیات‌هایی را در ونزوئلا و اطراف کوبا اجرا کرده است.

علاوه بر این، تنش‌ها میان اروپا و آمریکا از زمان آغاز تجاوز نظامی آمریکایی صهیونی به ایران در فوریه امسال افزایش یافته است، زیرا ترامپ نارضایتی خود را از عدم تمایل متحدان اروپایی برای پیوستن به جنگ اعلام کرده است.

اولاف اسلایپن، رئیس بانک مرکزی هلند، در بیانیه‌ای گفت: «با این جابجایی، ما قابلیت معامله ذخایر طلای خود را بهبود بخشیده‌ایم. ما انتظار داریم که هرگز نیازی به استفاده از آنها نداشته باشیم، اما باید تاب‌آوری و آمادگی خود را تقویت کنیم.»

هلند چه میزان ذخایر طلا دارد؟

هلند ۶۱۲.۴ تن طلا به ارزش تقریبی ۷۲.۲ میلیارد یورو (۸۳.۸ میلیارد دلار) در ذخایر طلا دارد. این ذخایر می‌توانند در مواقع بحران‌های احتمالی، که سیستم‌های مالی معمول ممکن است از کار بیفتند، به عنوان امنیت عمل کنند.

به عنوان بخشی از استراتژی‌های استاندارد تنوع ریسک، کشورها تمایل دارند ذخایر طلای خود را در مکان‌های مختلف پخش کنند تا بیشترین امنیت را تضمین کنند.

بانک مرکزی هلند این ذخایر طلا را در مکان‌های مختلف، از جمله مرکز نقدی خود در زایست، و همچنین در بانک‌های مرکزی انگلیس، آمریکا و کانادا پخش می‌کند.

تاکنون، زایست ۳۰.۸ درصد از ذخایر طلای هلند و لندن ۱۸.۱ درصد، نیویورک ۳۱.۳ درصد و اتاوا ۱۹.۷ درصد را در اختیار داشت.

پس از جابجایی ذخایر طلا از آمریکای شمالی به انگلیس اکنون زایست ۳۰.۸ درصد، لندن ۳۲.۱ درصد، نیویورک ۱۸.۵ درصد و اتاوا، ۱۸.۵ درصد از ذخایر طلای هلند را در اختیار دارد.

طلای هلند چگونه جابجا شد؟

ارزش طلای جابجا شده در پایان سال ۲۰۲۵ حدود ۱۰.۱۱ میلیارد یورو (۱۱.۷۳ میلیارد دلار) بود. این رقم تا ساعت ۳ بعد از ظهر روز چهارشنبه در هلند، ۱۰.۳۴ میلیارد یورو تخمین زده شده است.

این طلا به دو روش شامل فروش طلا در یک مکان و خرید آن در مکان دیگر و حمل فیزیکی شمش‌های طلا از یک مکان به مکان دیگر، جابجا شده است.

طبق اعلام بانک مرکزی هلند، انتقال ذخایر طلا با فروش حدود ۵۹ تن طلا (به ارزش حدود ۸.۳ میلیارد دلار) توسط این بانک در نیویورک و سپس خرید طلا در لندن آغاز شد.

این بانک اعلام کرد: بیش از ۲۷ تن طلا (تقریبا ۳.۸۴ میلیارد دلار) نیز به صورت فیزیکی از آمریکا و کانادا به زایست منتقل شد و مقدار مشابهی طلا که مطابق با استانداردهای بازار بین‌المللی است، از زایست به لندن منتقل شد و از نیاز به ذوب مجدد شمش‌های طلا جلوگیری شد.

در مجموع، حدود ۱۰.۷ میلیارد دلار طلا از نیویورک و کمی بیش از یگمیلیارد دلار از اتاوا، بر اساس ارزیابی‌های دسامبر ۲۰۲۵، منتقل شده است.

بانک مرکزی هلند افزود: «پس از جابجایی اخیر، پراکندگی جغرافیایی ذخایر طلای هلند اکنون متعادل‌تر شده است و آمریکا و کانادا هر کدام ۱۸.۵ درصد از آن را در اختیار دارند.»

چرا هلند طلای خود را به این روش منتقل کرد؟

طبق اعلام بانک مرکزی هلند، تصمیم به جابجایی طلا - و انجام این کار به دو روش - بخشی از استراتژی تنوع ریسک این بانک است.

در این بیانیه آمده است: «ترکیب فرآیندهای خرید و فروش و حمل و نقل فیزیکی به بانک مرکزی هلند اجازه داده است تا خطرات مرتبط با چنین عملیات پیچیده جابجایی فیزیکی طلا را توزیع کند، در عین حال کارایی و آگاهی از هزینه را نیز تضمین کند. علاوه بر این، تجربه هر دو رویکرد در صورتی که جابجایی دیگری در طول یک بحران احتمالی آینده مورد نیاز باشد و یکی از دو رویکرد به دلیل شرایط آن زمان غیرممکن باشد، مفید خواهد بود. این اقدام همچنین با تلاش‌های بانک مرکزی هلند برای افزایش آمادگی در برابر بحران مطابقت دارد.»

چرا هلند خواست طلا را از آمریکا دور کند؟

بانک مرکزی هلند در بیانیه مطبوعاتی خود اعلام کرد که به دنبال اطمینان از «قابلیت معامله آسان» طلای خود است و تاکید کرد که لندن را مکانی امن برای نگهداری آن می‌داند.

این بانک اعلام کرد: «نگه داشتن سهم بیشتری از ذخایر طلا در لندن، عملکرد طلا را به عنوان تکیه‌گاه اعتماد تقویت می‌کند. طلا به عنوان دارایی ذخیره نهایی در نظر گرفته می‌شود زیرا برای پوشش ریسک‌های سیستمی شدید ایده‌آل است.» اما طبق بیانیه این بانک، «ذخایر طلای نگهداری شده در نیویورک و اتاوا در چنین شرایطی نمی‌توانند به سرعت و به طور مستقیم مورد استفاده قرار گیرند.»

بانک مرکزی هلند توضیح نداده است که در برابر چه «ریسک‌های سیستمی» ممکن است پوشش ریسک داشته باشد. با این حال، هلند طلای بسیار بیشتری را از آمریکا نسبت به کانادا خارج کرده است و تحلیلگران گمان می‌کنند که ممکن است دلایل متعددی برای ترس از بی‌ثباتی در روابط فراآتلانتیک وجود داشته باشد.

فردریک اشنایدر، عضو ارشد غیرمقیم شورای امور جهانی خاورمیانه، گفت: هلند طلا را به همان دلیلی منتقل کرده است که سایر کشورها از جمله آلمان، فرانسه و ایتالیا، بیش از ۱۰ سال است که در حال بازگرداندن یا بحث در مورد بازگرداندن طلای خود به کشورشان هستند، یعنی برای به دست آوردن کنترل فیزیکی بر ذخایر طلای خود».

اشنایدر افزود: این تمایل از زمان دومین مراسم تحلیف ترامپ به عنوان رئیس‌جمهور آمریکا «شتاب بیشتری گرفته است» و «رفتار خصمانه و بی‌ثبات ترامپ حتی نسبت به متحدانش، و افزایش استفاده ابزاری آمریکا از دلار، روابط تجاری بین‌المللی و سیستم‌های پرداخت بین‌المللی، بسیاری از کشورها را بسیار عصبی کرده است».

مسائل خاص ممکن است شامل موارد زیر باشد:

جنگ‌های تجاری

اول، کانادا و آمریکا از سال ۲۰۲۵ درگیر یک جنگ تجاری بوده‌اند. دولت ترامپ سال گذشته با اعمال تعرفه بر بخش‌های کلیدی فولاد، آلومینیوم و خودرو، اتاوا را هدف قرار داد. سپس، در اوت امسال، واشنگتن پس از آنکه مذاکرات تجاری بین دو کشور به توافقی منجر نشد، ۵۰ درصد تعرفه اضافی بر ۲۰ میلیارد دلار از کالاهای کانادایی اعمال کرد.

در پاسخ، اتاوا اقدامات تلافی‌جویانه‌ای را آغاز کرد و تعرفه‌هایی را بر بیش از ۷۰۰ محصول آمریکایی که ارزش آنها نیز ۲۰ میلیارد دلار بود، اعمال کرد. این تعرفه‌ها در سطوح ۱۵، ۲۵ و ۵۰ درصد تنظیم شده‌اند و قرار است از هشتم سپتامبر اجرایی شوند.

جنگ‌های نظامی
دوم، علاوه بر جنگ‌های تجاری مختلفی که دولت ترامپ در طول دوره دوم ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ در کاخ سفید درگیر آن بوده است، تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران همچنان ادامه دارد و واشنگتن همچنین عملیات نظامی در اطراف کوبا را افزایش داده است.

در ژانویه، نیروهای آمریکایی نیکولاس مادورو، رئیس‌جمهور وقت ونزوئلا را در یک عملیات نظامی برق‌آسا ربودند و او را برای محاکمه به ایالات متحده منتقل کردند. از آن زمان، ایالات متحده برای کنترل بخش بزرگی از صنعت نفت ونزوئلا قراردادهایی منعقد کرده است.

تیرگی روابط
سوم، روابط دیپلماتیک میان کشورهای اروپایی و دولت ترامپ هم در نتیجه جنگ‌های تجاری آمریکا و هم عصبانیت ترامپ از امتناع کشورهای اروپایی از پیوستن به جنگ علیه ایران، پرتنش‌تر شده است.

سال گذشته، اختلافات میان آمریکا و اروپا زمانی بالا گرفت که ترامپ جاه‌طلبی‌های خود برای تصاحب گرینلند را تکرار کرد و کشورهای اروپایی را که مانع او می‌شدند با تعرفه‌های تجاری بیشتر تهدید کرد.

در آوریل امسال، ترامپ با لحنی تند به کشورهای اروپایی گفت که «بروید نفت خودتان را از خلیج فارس تهیه کنید»؛ جایی که تجاوز نظامی آمریکا باعث بسته شدن تنگه هرمز شده و کمبود نفت و گاز و هرج و مرج در بازارهای انرژی جهان را به دنبال داشته است.

ترامپ در شبکه‌ اجتماعی «تروث سوشال» نوشت: «تمام کشورهایی که به دلیل تنگه هرمز نمی‌توانند سوخت جت دریافت کنند، مانند انگلیس که از مشارکت در سرنگونی ایران خودداری کرد»، باید به جای آن نفت آمریکا را خریداری کنند.

اظهارات او پس از انتشار اخباری مبنی بر اینکه فرانسه هواپیماهای اسرائیلی را از انتقال سلاح از طریق حریم هوایی خود منع کرده و ایتالیا از اجازه فرود بمب‌افکن‌های آمریکایی در سیسیل خودداری کرده است، منتشر شد. اسپانیا از اجازه استفاده ایالات متحده از پایگاه‌ها و حریم هوایی خود برای جنگ علیه ایران خودداری کرد و در حالی که انگلیس به آمریکا اجازه استفاده از پایگاه‌های خود را داد، نخست وزیر وقت، کر استارمر، به پارلمان گفت که انگلیس در جنگ دخالت نخواهد کرد. ترامپ پاسخ داد که «رابطه انگلیس و آمریکا آشکارا آن چیزی نیست که بود».

سابقه‌ای جدید برای مسدود کردن دارایی‌ها

چهارم، هنگامی که اتحادیه اروپا برای اولین بار تقریبا ۳۰۰ میلیارد دلار از دارایی‌های حاکمیتی بانک مرکزی روسیه را در فوریه ۲۰۲۲، تنها چند روز پس از آغاز جنگ روسیه در اوکراین، مسدود کرد، بسیاری این را سابقه‌ای جدید دانستند.

در حالی که بانک‌های مرکزی مدت‌هاست که توانایی مسدود کردن دارایی‌های متعلق به کشورهای دیگر را دارند، به ندرت این کار را انجام داده‌اند - و نه در این مقیاس نبوده است. دارایی‌های مسدود شده حدود نیمی از کل ثروت ۶۴۰ میلیارد دلاری روسیه را تشکیل می‌داد. اتحادیه اروپا با هدف قرار دادن یک ابراقتصاد گروه ۲۰، سنت دیرینه‌ای را که ذخایر یک قدرت هسته‌ای و اقتصادی بزرگ خارج از محدوده هنجارهای مالی بین‌المللی استاندارد بود، شکست.

اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۴ یک گام فراتر رفت و با کشورهای گروه ۷ بر سر سازوکاری برای استفاده از سود حاصل از این دارایی‌های مسدود شده برای یک بسته وام ۵۰ میلیارد دلاری برای اوکراین توافق کرد. سپس، در دسامبر ۲۰۲۵، این بلوک موافقت کرد که مسدود کردن دارایی‌های حاکمیتی روسیه را نامحدود کند و در نتیجه نیاز به رأی‌گیری هر شش ماه یکبار در مورد تمدید مسدود کردن دارایی‌ها را از بین ببرد.

در نتیجه، کشورها ممکن است شروع به محاسبه این کنند که نگهداری ذخایر در بانک‌های مرکزی کشورهای دیگر که دولت یا رهبران آنها غیرقابل پیش‌بینی تلقی می‌شوند، ریسک بالایی دارد.

آیا کشورهای دیگر طلا را از ایالات متحده منتقل کرده‌اند؟

هلند اولین کشوری نیست که امسال ذخایر طلای خود را از آمریکا منتقل می‌کند.

بانک مرکزی فرانسه در ژانویه، ۱۲۹ تن طلا به ارزش حدود ۱۷ میلیارد دلار را که از ژوئیه ۲۰۲۵ در بانک فدرال رزرو نیویورک نگهداری می‌شد، به فرانسه منتقل کرد و دلیل آن را ارتقای فنی و جستجوی بازده بهتر عنوان کرد. برای انجام این کار، بانک در نیویورک طلا فروخت و در پاریس شمش طلا خرید.

بر اساس گزارش شبکه الجزیره، این بانک اعلام کرد که بین سال‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۷، آلمان بیش از ۶۰۰ تن طلا (به ارزش حدود ۷۷.۵ میلیارد دلار) را از نیویورک به فرانکفورت منتقل کرده است تا ذخایر ملی خود را تضمین کند.

در حالی که قیمت طلا از رکورد بالای اوایل امسال کاهش یافته است، اما همچنان در سطح بالایی از نظر تاریخی باقی مانده است.

 محققان گلدمن ساکس پیش‌بینی کرده‌اند قیمت تا پایان سال ۲۰۲۶ به ۴۹۰۰ دلار در هر اونس تروی افزایش یابد که ۳۰۰ دلار بیشتر از ماه اوت است.

گفته می‌شود تقاضا برای طلا از سوی بانک‌های مرکزی یکی از دلایل اصلی افزایش قیمت‌ها است.