به گزارش دیوان اقتصاد، شماره جدید فصلنامه علمی «پژوهشنامه بیمه» (دوره ۱۵، شماره ۲، بهار ۱۴۰۵) منتشر شد. این شماره حاوی شش مقاله علمی است که به موضوعات کلیدی و روز صنعت بیمه پرداخته‌اند.
مقاله‌های این شماره به شرح زیر است:
۱. «پیشایندها، مؤلفه‌ها و پیامدهای به‌کارگیری هوش مصنوعی در صنعت بیمه»
این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون، به شناسایی پیشایندها، مؤلفه‌ها و پیامدهای استفاده از هوش مصنوعی در صنعت بیمه پرداخته است. بر اساس چارچوب فناوری-سازمان-محیط (TOE)، ۶۳ کد نهایی در سه مقوله اصلی طبقه‌بندی شدند. از مهم‌ترین پیامدهای مثبت هوش مصنوعی می‌توان به شخصی‌سازی خدمات، تعیین و ارزیابی ریسک پویا و کشف تقلب اشاره کرد.
۲. «رویکردی نوین برای کاهش تقلب در فرآیندهای بیمه‌ای با استفاده از پنهان‌نگاری مبتنی بر شبکه‌های مولد متخاصم (GAN) و رمزنگاری AES-GCM»
در این پژوهش، روشی نوین برای جاسازی اطلاعات مکانی و زمانی تصاویر خسارت با استفاده از پنهان‌نگاری مبتنی بر شبکه‌های مولد متخاصم و رمزنگاری AES-GCM ارائه شده است. نتایج نشان می‌دهد که این روش ضمن حفظ کیفیت بصری تصاویر، امکان احراز اصالت اطلاعات و تشخیص دستکاری فراداده را فراهم کرده و می‌تواند به کاهش تقلب در اعلام خسارت‌های آنلاین کمک شایانی کند.
۳. «طراحی یک مدل کسب‌وکار پایدار و نوآور (مورد مطالعه: یک سازمان بیمه‌گر اجتماعی)»
این پژوهش با روش مطالعه موردی به شناسایی عوامل مؤثر در طراحی مدل کسب‌وکار پایدار و نوآور در بزرگترین سازمان بیمه‌گر اجتماعی کشور پرداخته است. ۶۳ مؤلفه در سه سطح پیشران‌ها، مدل کسب‌وکار و پیامدها شناسایی شد. در بخش پیشران‌ها، «قابلیت‌های پویا» و در بخش مدل کسب‌وکار، «نوآوری‌های افزایش وصول حق بیمه و کاهش هزینه‌های تعهدات» مهم‌ترین مؤلفه‌ها معرفی شده‌اند.
۴. «آیین‌نامه ۹۸ شورای عالی بیمه و پوشش‌های اضافی بیمه مسئولیت کارفرما: ابهامات و راهکارها»
این مقاله با رویکرد توصیفی-تحلیلی به بررسی ابهامات و خلأهای موجود در آیین‌نامه شماره ۹۸ شورای عالی بیمه (بیمه مسئولیت مدنی کارفرما) پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که این آیین‌نامه علیرغم هدف اصلاحی، همچنان در مواردی از جمله تعریف دقیق اصطلاحات کلیدی و فرآیند جبران خسارت دارای ابهاماتی است که به اختلاف نظر میان بیمه‌گذاران و بیمه‌گران منجر شده است و بازنگری جامع آن ضروری به نظر می‌رسد.
۵. «شناسایی و دسته‌بندی ریسک‌ها در صندوق‌های بازنشستگی ایران؛ ارزیابی و کنترل»
این پژوهش با رویکرد ترکیبی (کیفی و کمّی) به شناسایی و طبقه‌بندی ریسک‌های مؤثر بر عملکرد صندوق‌های بازنشستگی ایران پرداخته است. نتایج به شناسایی ۷ مقوله اصلی شامل ریسک‌های مالی و اقتصادی، مدیریتی و سرمایه‌گذاری، قانونی و سیاسی، عملیاتی و سازمانی، تکنولوژیک و اطلاعاتی، اجتماعی و جمعیتی و بین‌المللی منجر شد. مدل ارائه‌شده می‌تواند به‌عنوان چارچوبی عملیاتی برای کاهش آسیب‌پذیری و ارتقای پایداری مالی صندوق‌های بازنشستگی مورد استفاده قرار گیرد.
۶. «تحلیل تطبیقی عملکرد و چارچوب‌های نظارتی بیمه پرورش ماهی در ایران با الگوگیری از تجارب کشورهای منتخب»
این پژوهش با رویکرد تطبیقی، نظام بیمه پرورش ماهی ایران را با کشورهای چین، هند و ژاپن مقایسه کرده است. نتایج نشان می‌دهد که مدل‌های بازارمحور (مانند هند و ژاپن) از پایداری مالی بالاتری نسبت به مدل‌های دولتی متمرکز برخوردارند. بر این اساس، پیشنهاد شده است که نظام بیمه پرورش ماهی ایران به سمت مدل ترکیبی و داده‌محور با نقش تسهیل‌گری صندوق بیمه کشاورزی و فعالیت شرکت‌های بیمه بازرگانی یا صندوق‌های تکافل تحول یابد.

علاقه‌مندان می‌توانند متن کامل این مقالات را از طریق سامانه نشریه به آدرس  https://ijir.irc.ac.ir  دریافت کنند.