به گزارش دیوان اقتصاد، لیکن پس از گذشت ۱۰۷ سال از تاسیس ILO روند تکاملی آموزش های فنی و حرفه ای به سرعت ارتقا یافته است. در ابتدای فعالیت سازمانهای فنی و حرفه ای در دنیا هنوز هنرستانها و دانشگاههای فنی بطور گسترده حتی در کشورهای توسعه یافته و خصوصا در کشورهای در حال توسعه که نیروهای مجرب و ماهر مورد نیاز صنعت را آموزش و پرورش دهند به تعداد کافی وجود نداشتند. لیکن سازمانهای فنی و حرفه ای نقشی بسیار تاثیر گذار در تامین نیروهای کار ماهر داشتند. در ابتدا هدف از آموزش های مهارتی تامین نیروهای کار بخش صنعت و خدمات فنی بود اما به تدریج از اهداف کمی بسوی اهداف کیفی یعنی تربیت تکنسین - مدیر متحول شدند. در سطور آتی به تشریح تحولات فنی و حرفه ای بیشتر پرداخته خواهد شد.

بعنوان یک ایرانی افتخار می کنم که در قاره آسیا کشورمان پیشگام تاسیس دارلفنون به همت بزرگمرد سیاستمدار خردمند ایران زمین ،امیر کبیر بوده و نیز در ۲۷ / دی / ۱۳۳۹ شورای عالی کار آیین نامه [ کارآموزی و افزایش مهارت ] تصویب نموده و عملا ایران عزیز از پیشقراولان بینانگذار آموزش های فنی و حرفه ایی در منطقه غرب آسیا بوده است!

وقتی تاریخچه آموزش های عمومی در آسیا را مطالعه می کنیم ، جای بسی خرسندیست که ایران عزیز از پیشقراولان مبارزه با بیسوادی و رشد سطح عمومی سواد و آموزش های متوسطه و دانشگاهی از سالهای ابتدایی قرن چهاردهم هجری شمسی در غرب آسیاست.

ایرانیان [ نسل بزرگترین که در اواخر قرن ۱۳ بدنیا آمده بودند ] از مهارت آموختگان دارلفنون پیش از جنگ جهانی اول بودند، سپس نسلهای خاموشان ، بیبی بومرها در هنرستانها آموزش دیده اند و نسلهای X و Y و Z در سازمان آموزش فنی و حرفه ای دوره های مهارت آموزی را فرا گرفته اند.

البته در عصر چهارم تمدن، سیستم آموزش فنی و حرفه ایی فقط به مهارت آموزی نیروهای کار و کارآفرین محدود نیستند ،بلکه از جنبه هویت بخشی و ارتقا منزلت انسانی نیروهای کار در صدد ارتقا سطح اعتماد بنفس و ارزشگذاری شخصیتی والا به نیروهای کار ماهر در جوامع هستند . لذا امکان ادامه تحصیلات متوسطه تا مقطع دکترا در حین استخدام و فعالیت برای جوانان کارآفرین و شاغل در بخش های صنعت، خدمات،کشاورزی در سیستم فنی و حرفه ای و دانشگاههای علمی - کاربردی فراهم است.

لیکن علی رغم تنوع سیستم های آموزشی در ایران ،کارگزاران دولت در سازمان برنامه و بودجه نمیتوانند انتظار از جوانان ایرانی در برخورداری از مهارتهای فنی - مدیریتی خصوصا در روستاها و مناطق محروم بصورت جمعی داشته باشند . از سوی دیگر به لحاظ انگیزشی و تجربه، آمادگی پذیرش مسئولیت بنگاهداری را نمیتوان از نسل Z بدون پشتیبانی حاکمیتی دولت و به لحاظ حرفه ای بدون حمایت بیمه های بازرگانی انتظار داشت . درک ناقص از خاستگاه نسل جدید طی برنامه ریزی در اتاقهای درب بسته بدون مطالعات میدانی به بهبود فضای کسب و کار نوین منجر نمیشود.بدون مهارتهای فنی ، مدیریتی و بدون برنامه های حمایتی و انگیزشی نسل های Z و آلفا آنها به عرصه کارآفرینی بطور جدی ورود نمیکنند .ضمن اینکه خاستگاه نسل Z با نسل های گذشته کاملا متفاوت است . بدون توجه به توقعاتشان از مفهوم کار و زندگی، هر برنامه ریزی نهضت نوین کارآفرینی ایران انتزاعی ، غیر سیستمی می باشد و امکان حصول موفقیت در اینگونه برنامه ها وجود ندارد ...

قسمت شصت و دوم 

- این یادداشت در سحرگاه روز ۲۲/ ۳ / ۱۴۰۵ نوشته شد.