به گزارش دیوان اقتصاد، مسعود پشمچی در حاشیه مراسم رونمایی از سامانه حسام که عصر امروز با حضور عبدالناصر همتی در بانک مرکزی برگزار شد در جمع خبرنگاران اظهار داشت: یکی از موضوعات مورد توجه، کاهش تعداد حساب‌هایی است که مردم در سیستم بانکی افتتاح کرده‌اند. در حال حاضر بیش از ۶۵۰ میلیون حساب متعلق به اشخاص حقیقی در کشور داریم که این تعداد حساب باید کاهش پیدا کند.

وی افزود: سامانه حسام به مردم کمک می‌کند بدون اینکه نیاز به مراجعه حضوری به شعب و بانک‌ها داشته باشند، از طریق درگاه ملی خدمات دولت وارد سامانه شوند و حساب‌هایی را که به نام آنها در شبکه بانکی ثبت شده، مشاهده کنند. مردم می‌توانند حساب‌های مازادی را که مدنظرشان است، یا حتی ممکن است از وجود آنها باخبر نباشند، در این سامانه ببینند؛ برای مثال ممکن است به دلایل مختلف، حسابی به نام آنها افتتاح شده باشد. در این شرایط می‌توانند درخواست رسیدگی و مسدود شدن این حساب‌ها را ثبت کنند. این سامانه از سرگردانی مردم در شعب و بانک‌ها جلوگیری خواهد کرد.

پشمچی در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه دریافت خدمات در سامانه حسام رایگان است یا مردم باید کارمزد پرداخت کنند؟ تصریح کرد: مسلما چون این سامانه از سوی حاکمیت ارائه می‌شود، به‌عنوان یک خدمت رایگان ارائه خواهد شد و مردم برای استفاده از آن نباید هزینه‌ای پرداخت کنند. مردم به درگاه ملی خدمات دولت مراجعه و احراز هویت سطح ۳ را انجام می‌دهند؛ پس از آن می‌توانند از خدمات سامانه حسام بهره‌مند شوند.

انتقال سیستمی موجودی حساب‌های مازاد به حساب پایه

این مقام مسئول ارشد بانک مرکزی درباره سازوکار تعیین تکلیف مانده حساب‌هایی که قرار است بسته شوند بیان کرد: وقتی افراد وارد سامانه می‌شوند، می‌توانند حساب‌های مختلف خود را در آن مشاهده کنند و یکی از این حساب‌ها را به‌عنوان حساب پایه تعریف کنند. این حساب در حقیقت به‌عنوان حساب اصلی شخص در شبکه بانکی شناخته می‌شود. حساب‌های دیگری که افراد به‌عنوان حساب مازاد معرفی می‌کنند، در شبکه بانکی و بانک‌های عامل مورد رسیدگی قرار می‌گیرند و اگر از لحاظ قضایی و قانونی مشکلی نداشته باشند، حساب مسدود می‌شود.

معاون فناوری‌های نوین بانک مرکزی تصریح کرد: اگر حساب مازاد دارای موجودی باشد، موجودی آن به‌صورت سیستمی به حساب پایه منتقل خواهد شد.

ممنوعیت بیش از ۱۰ حساب منتفی شد؟

پشمچی درباره تعداد حساب‌های بانکی نیز گفت: بانک مرکزی سقف ۱۰ حساب را اعلام نکرده است، اما موضوعی که وجود دارد این است که ۱۰ حساب به‌عنوان آستانه بررسی بیشتر در شبکه بانکی در نظر گرفته شده است. افرادی که بیش از ۱۰ حساب دارند، باید دلایل موجه و متقنی برای داشتن این تعداد حساب داشته باشند.

سقف سخت‌گیرانه ۱۰ حساب بانکی تعیین نشده است

حمید رضا آذرگون مدیر اداره نظارت بر مبارزه با پولشویی بانکی بانک مرکزی نیز در حاشیه رونمایی از این سامانه در جمع خبرنگاران گفت: سقف سختگیرانه ۱۰ حساب بانکی برای هر فرد تعیین نشده، بلکه ۱۰ حساب به عنوان آستانه بررسی بیشتر در شبکه بانکی در نظر گرفته شده است بنابراین افرادی که بیش از ۱۰ حساب دارند، می‌توانند از طریق سامانه حسام حساب‌های مازاد خود را تعیین‌تکلیف کنند و در صورت نیاز به افتتاح حساب‌های بیشتر، باید دلایل و مستندات لازم را ارائه دهند.

آذرگون ادامه داد: اگر فردی بدون طی کردن فرآیند تعیین‌تکلیف، بیش از ۱۰ حساب داشته باشد و برای افتتاح حساب جدید مراجعه کند، شبکه بانکی او را به سامانه حسام ارجاع می‌دهد. پس از تعیین‌تکلیفِ حساب‌های مازاد، در صورت نیاز به حساب‌های بیشتر، موضوع در فرآیند شناسایی مضاعف بررسی می‌شود؛ در این فرآیند، دلایل نیاز فرد به داشتن بیش از ۱۰ حساب بررسی و مستندات لازم دریافت می‌شود و در صورت تأیید، امکان افتتاح حساب‌های بیشتر وجود خواهد داشت.

مدیر اداره نظارت بر مبارزه با پولشویی بانک مرکزی با اشاره به بررسی وضعیت حساب‌های مشمول سامانه حسام اظهار کرد: بررسی‌های انجام‌شده در یک ماه گذشته نشان می‌دهد ۷۳ درصد حساب‌هایی که قرار است در سامانه حسام تعیین‌تکلیف شوند، طی این مدت تراکنشی نداشته‌اند. این موضوع نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از این حساب‌ها مورد استفاده قرار نمی‌گیرند و می‌توانند در فرآیند ساماندهی حساب‌های مازاد تعیین‌تکلیف شوند.

فاز نخست، تعیین تکلیف حساب‌های جاری و قرض‌الحسنه

وی گفت: در مرحله نخست، حساب‌های قرض‌الحسنه پس‌انداز، قرض‌الحسنه جاری و کوتاه‌مدت عادی اشخاص حقیقی ایرانی بالای ۱۸ سال که حساب‌های غیرتجاری و تراکنش‌محور دارند، در سامانه حسام مورد توجه قرار گرفته‌اند. حساب‌های اشخاص حقوقی و حساب‌های تجاری در مراحل بعدی مورد بررسی قرار خواهند گرفت و در این مرحله، موضوع تعیین‌تکلیف آن‌ها مطرح نیست.

آذرگون ادامه داد: پیش از راه‌اندازی سامانه حسام، افراد برای تعیین‌تکلیف حساب‌های خود ناچار بودند به شبکه بانکی مراجعه کنند و در برخی موارد فاصله جغرافیایی شعب یا بی‌اطلاعی افراد از تعداد حساب‌هایشان، فرآیند را دشوار می‌کرد؛ اما در حال حاضر فهرست کامل حساب‌های اشخاص در سامانه نمایش داده می‌شود و اقدامات لازم برای ادامه فعالیت یا بستن هر حساب مشخص خواهد شد. همچنین فرد می‌تواند حساب پایه خود را انتخاب کند تا در صورت بسته‌شدن حساب‌های مازاد، مانده آن‌ها به حساب پایه منتقل شود.

بانک‌ها ۱۰ روز وقت دارند

آذرگون درباره فرآیند بررسی درخواست‌ها در بانک‌های عامل گفت: بانک‌ها پس از ثبت درخواست متقاضی، آن را بررسی می‌کنند و اگر حساب دارای تعهد یا مانعی مانند دسته‌چک دارای چک‌های در جریان یا تسهیلات و اقساط باشد، از بستن حساب خودداری خواهند کرد؛ در صورتی که حساب برای واریز حقوق، سود یا یارانه استفاده شود نیز بانک موضوع را اعلام می‌کند تا فرد حساب دیگری را برای دریافت این مبالغ معرفی و سپس نسبت به تعیین‌تکلیف حساب اقدام کند.

مدیر اداره نظارت بر مبارزه با پولشویی بانک مرکزی ادامه داد: پس از ثبت درخواست، فرد ۴۸ ساعت فرصت دارد تغییرات و اصلاحات لازم را در درخواست خود اعمال کند و پس از آن نیز نظام بانکی یک هفته تا ۱۰ روز برای بررسی درخواست‌ها و اعلام نظر فرصت خواهد داشت؛ در دوره پایلوت و آزمایشی، بانک‌ها در مدت ۲ تا ۳ روز به درخواست‌ها پاسخ داده‌اند، اما برای مرحله عملیاتی، بازه حداکثر ۱۰ روزه برای بررسی دقیق درخواست‌ها در نظر گرفته شده است.

کاهش سوءاستفاده از حساب‌های اجاره‌ای؟

این مقام مسئول در بانک مرکزی در پاسخ به پرسش ایرنا درباره نتایج ورود اداره نظارت بر مبارزه با پولشویی بانک مرکزی به حساب‌های اجاره‌ای و وکالتی، با اشاره به ارتباط ساماندهی حساب‌ها با مقابله با حساب‌های اجاره‌ای اظهار کرد: در بررسی حساب‌های مظنون، مواردی شناسایی و برای رسیدگی به مراجع قضایی ارجاع می‌شود که در آن صاحب حساب از تراکنش‌های انجام‌شده اطلاعی ندارد؛ در برخی موارد، صاحب حساب یا هویت خود را در اختیار دیگری قرار داده یا حساب خود را به فرد دیگری اجاره داده و شخص دیگری از آن سوءاستفاده کرده است.

آذرگون تأکید کرد: با سازوکار جدید، امکان سوءاستفاده از حساب‌های اجاره‌ای و وکالتی کاهش خواهد یافت، زیرا انتقال مانده حساب‌های بسته‌شده از طریق سامانه و با اختیار صاحب حساب انجام می‌شود و فرد کنترل بیشتری بر حساب‌های خود خواهد داشت.