تحول در نظام تأمین مالی خرد کشور طی سالهای اخیر با سرعت بیشتری دنبال شده است و بانکها بهتدریج از مدلهای سنتی پرداخت تسهیلات فاصله گرفتهاند. در این میان، تجربه اجرای تسهیلات «نیترو» توسط بانک صادرات ایران را میتوان نمونهای قابل توجه از حرکت شبکه بانکی به سمت وامدهی دیجیتال و غیرحضوری ارزیابی کرد؛ مدلی که بهویژه توانسته توجه نسل جوان را به خود جلب کند.
اختصاصی/ «نیترو» معادله تسهیلاتدهی در بانک صادرات ایران را تغییر داد
اختصاصی/ «نیترو» معادله تسهیلاتدهی در بانک صادرات ایران را تغییر داد

به گزارش دیوان اقتصاد، بر اساس اعلام رسمی این بانک، ۶۷ درصد متقاضیان تسهیلات نیترو را مشتریان ۱۸ تا ۴۴ سال تشکیل دادهاند؛ آماری که نشان میدهد الگوی تقاضای تسهیلات در کشور در حال تغییر است و نسلهای جدید، بیش از گذشته به دنبال خدمات مالی سریع، ساده و مبتنی بر فناوری حرکت میکنند. این موضوع تنها یک موفقیت محصولی محسوب نمیشود، بلکه نشانهای از تغییر رفتار مشتریان بانکی در ایران تلقی میشود.
حرکت بانک صادرات به سمت بانکداری دیجیتال
تسهیلات نیترو در بستری کاملاً غیرحضوری و از طریق نئوبانک «سپینو» ارائه میشود و همین ویژگی، نقطه تمایز اصلی آن با تسهیلات سنتی شبکه بانکی به شمار میرود. در مدلهای پیشین، دریافت وام مستلزم مراجعه حضوری، ارائه ضامن و طی مراحل زمانبر اداری بود، در حالی که در طرح نیترو بخش عمده فرآیند اعتبارسنجی و پرداخت تسهیلات بهصورت دیجیتال انجام میشود.
بانک صادرات ایران با تکیه بر این زیرساخت، تلاش کرده است تجربه دریافت تسهیلات را از یک فرآیند پیچیده شعبهمحور به خدمتی سریع و مبتنی بر داده تبدیل کند. امکان دریافت وام تنها یک ماه پس از آغاز سپردهگذاری، نشان میدهد بانک به سمت مدلهای نوین تجهیز منابع و تخصیص اعتبار حرکت کرده است.
تغییر رفتار اعتباری نسل جوان
استقبال گسترده جوانان از این تسهیلات را میتوان در چارچوب تحولات اقتصادی و اجتماعی سالهای اخیر تحلیل کرد. نسل موسوم به «زد» و همچنین نسل هزاره، برخلاف نسلهای پیشین، وابستگی کمتری به مراجعه حضوری به شعب بانکی دارند و ترجیح میدهند خدمات مالی را از طریق تلفن همراه دریافت کنند.
اقتصاد تورمی نیز نقش مهمی در این تغییر رفتار ایفا میکند. در شرایطی که سرعت دسترسی به منابع مالی اهمیت بالایی پیدا کرده است، تسهیلاتی که بدون بروکراسی طولانی و در زمان کوتاه پرداخت شود، جذابیت بیشتری برای متقاضیان ایجاد میکند. به همین دلیل، حذف الزام ضامن در صورت برخورداری از رتبه اعتباری مناسب، یکی از عوامل کلیدی جذب مشتریان جوان محسوب میشود.
در واقع، بانک صادرات ایران با اجرای طرح نیترو، مفهوم اعتبارسنجی مبتنی بر رفتار مالی را جایگزین بخشی از سازوکارهای سنتی ضمانت کرده است؛ رویکردی که در نظامهای بانکی پیشرفته سالها مورد استفاده قرار گرفته است.
رقابت جدید در بازار تسهیلات خرد
ورود جدی بانکها به حوزه تسهیلات غیرحضوری، نشانه آغاز رقابت تازهای در شبکه بانکی کشور به شمار میرود. در این رقابت، سرعت پرداخت، سادگی فرآیند و تجربه کاربری، به اندازه نرخ سود و سقف تسهیلات اهمیت پیدا کرده است.
طرح نیترو با امکان دریافت تسهیلاتی معادل ۸۰ تا ۴۰۰ درصد میانگین موجودی و سقف پرداخت تا ۶۰۰ میلیون تومان، نشان میدهد بانکها به سمت توسعه تسهیلات خرد اما مقیاسپذیر حرکت میکنند. این رویکرد علاوه بر جذب مشتریان جدید، میتواند به افزایش ماندگاری منابع در بانک نیز منجر شود، زیرا متقاضیان برای بهرهمندی از تسهیلات ناچار به حفظ میانگین حساب خواهند بود.
از سوی دیگر، قابلیت انتقال امتیاز تسهیلات به بستگان درجه یک، بعد اجتماعی جدیدی به این محصول اعتباری داده است و امکان مدیریت خانوادگی منابع مالی را فراهم کرده است. چنین ویژگیهایی بیانگر تلاش بانکها برای طراحی محصولات منعطفتر متناسب با نیازهای واقعی مشتریان است.
آینده وامدهی مبتنی بر داده
تجربه اجرای نیترو را میتوان بخشی از گذار نظام بانکی ایران به سمت «وامدهی دادهمحور» ارزیابی کرد. در این مدل، تصمیم اعتباری نه بر پایه روابط شخصی یا وثایق سنگین، بلکه بر اساس سابقه تراکنشها، رفتار مالی و رتبه اعتباری مشتری اتخاذ میشود.
این تحول در صورت گسترش، میتواند پیامدهای مهمی برای شبکه بانکی به همراه داشته باشد. کاهش مراجعه حضوری به شعب، کاهش هزینه عملیاتی بانکها، افزایش شمول مالی و دسترسی آسانتر اقشار جوان به منابع اعتباری، از جمله نتایج احتمالی چنین روندی محسوب میشود.
در مجموع، استقبال ۶۷ درصدی جوانان از تسهیلات نیترو نشان میدهد مسیر آینده بانکداری خرد در ایران به سمت خدمات دیجیتال، اعتبارسنجی هوشمند و پرداخت غیرحضوری تسهیلات حرکت میکند. تجربه بانک صادرات ایران در این حوزه نشان داده است که همزمان با تغییر انتظارات مشتریان، بانکهایی که سریعتر به سمت فناوری و سادهسازی خدمات حرکت کنند، سهم بیشتری از بازار مشتریان نسل جدید را به دست خواهند آورد.
به نظر میرسد ادامه توسعه چنین طرحهایی بتواند الگوی جدیدی از تعامل میان بانک و مشتری ایجاد کند؛ الگویی که در آن سرعت، اعتماد و دسترسی آسان، جایگزین فرآیندهای پیچیده و زمانبر گذشته میشود و مسیر تحول بانکداری کشور را شتاب میبخشد.
ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید.
کانال تلگرام دیوان اقتصاد صفحه اینستاگرام دیوان اقتصاد




























































































