به گزارش دیوان اقتصاد، بانک کشاورزی طی یک سال گذشته بیش از ۳۵۴ هزار میلیارد تومان منابع مالی و اعتباری را به بخش تولید و امنیت غذایی کشور تزریق کرده است. رقمی که از مجموع ۲۶۲ هزار میلیارد تومان تسهیلات پرداختی ۶۲ هزار میلیارد تومان اعتبار تعهدی دیجیتال نوی پو و ۳۰ هزار میلیارد تومان تأمین مالی خرید تضمینی گندم تشکیل شده است.

این اعداد تنها یک گزارش عملکرد نیستند. پشت هر کدام از این ارقام بخشی از بار مالی اقتصاد کشور قرار دارد که در شرایط محدودیت منابع عمومی بر دوش نظام بانکی گذاشته شده است.

بخش کشاورزی به دلیل ماهیت فعالیت خود همواره به منابع مالی پایدار نیاز دارد. از خرید نهاده و بذر گرفته تا تأمین سرمایه در گردش واحدهای دامداری و صنایع غذایی همگی نیازمند دسترسی مستمر به اعتبار هستند.

در شرایطی که تولیدکنندگان با نوسانات اقتصادی افزایش هزینه ها و کمبود نقدینگی مواجه هستند نقش تأمین مالی بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا می‌کند.

بر اساس اعلام مدیرعامل بانک کشاورزی بیش از ۷۸۲ هزار فقره تسهیلات طی یک سال اخیر به فعالان بخش کشاورزی و صنایع وابسته پرداخت شده است. این حجم از تأمین مالی نشان می‌دهد بانک کشاورزی همچنان مهم‌ترین تکیه گاه مالی بخشی است که امنیت غذایی کشور به آن وابسته است.

بسیاری از هزینه های مرتبط با امنیت غذایی در بودجه های عمومی کشور دیده می شوند اما بخش مهمی از این زنجیره خارج از بودجه دولت و از طریق نظام بانکی تأمین مالی می شود.

نمونه روشن این موضوع خرید تضمینی گندم است. سیاستی که نقش مهمی در حمایت از کشاورزان و پایداری تولید دارد اما اجرای آن نیازمند منابع مالی قابل توجهی است.

بانک کشاورزی در سال گذشته حدود ۳۰ هزار میلیارد تومان از وجوه خرید تضمینی گندم را تأمین مالی کرده است. رقمی که نشان می‌دهد این بانک صرفاً یک واسطه مالی نیست بلکه در عمل بخشی از زیرساخت تأمین امنیت غذایی کشور محسوب می‌شود.

در واقع زمانی که منابع عمومی با محدودیت مواجه می شوند این بانک است که با تأمین نقدینگی مورد نیاز از اختلال در چرخه تولید جلوگیری می‌کند.

امنیت غذایی معمولاً با مزارع گندم دامداری ها و کارخانه های صنایع غذایی شناخته می‌شود اما واقعیت آن است که بخشی از این امنیت در شعب بانک ها شکل می‌گیرد.

وقتی تولیدکننده به سرمایه در گردش دسترسی داشته باشد تولید ادامه پیدا می‌کند. وقتی نهاده به موقع خریداری شود زنجیره تولید متوقف نمی‌شود. وقتی کشاورز نسبت به دریافت مطالبات خود اطمینان داشته باشد انگیزه تولید حفظ می‌شود.

از این منظر تأمین مالی تنها یک عملیات بانکی نیست بلکه بخشی از فرآیند حفظ ثبات اقتصادی و اجتماعی کشور محسوب می‌شود.

نکته مهم در عملکرد اخیر بانک کشاورزی آن است که نقش این بانک دیگر به پرداخت تسهیلات محدود نمی‌شود.

اعتبار تعهدی دیجیتال نوی پو نمونه ای از این تغییر رویکرد است. ابزاری که تاکنون ۶۲ هزار میلیارد تومان اعتبار برای زنجیره دام و طیور ایجاد کرده است و به تولیدکنندگان اجازه می‌دهد بدون دریافت نقدینگی مستقیم نهاده های مورد نیاز خود را تأمین کنند.

این مدل نشان می‌دهد بانک کشاورزی به تدریج از تأمین مالی سنتی فاصله می‌گیرد و به سمت مدیریت زنجیره های تولید حرکت می‌کند. رویکردی که می‌تواند اثربخشی منابع را افزایش دهد و هزینه تأمین مالی را برای تولیدکنندگان کاهش دهد.

یکی از ویژگی های مهم بانک کشاورزی آن است که برخلاف بسیاری از نهادهای مالی فعالیت آن مستقیماً با اقتصاد واقعی کشور ارتباط دارد.

هر تسهیلاتی که به یک دامدار پرداخت می‌شود می‌تواند به افزایش تولید گوشت و لبنیات منجر شود. هر اعتباری که در اختیار یک کشاورز قرار می‌گیرد می‌تواند بخشی از زنجیره تأمین غذا را فعال نگه دارد. هر منبعی که برای خرید تضمینی گندم اختصاص پیدا می‌کند می‌تواند بر ثبات بازار نان اثر بگذارد.

به همین دلیل نقش این بانک را نمی‌توان صرفاً با شاخص های متعارف بانکی ارزیابی کرد. بخشی از ارزش آفرینی بانک کشاورزی در جایی رخ می‌دهد که آمارهای مالی به تنهایی قادر به نمایش آن نیستند.

امروز که اقتصاد ایران بیش از هر زمان دیگری به پایداری تولید داخلی نیاز دارد عملکرد بانک کشاورزی نشان می‌دهد این بانک در حال ایفای نقشی فراتر از یک نهاد اعتباری است. نقشی که در آن تأمین مالی به ابزاری برای حفظ تولید حمایت از معیشت مردم و تقویت امنیت غذایی کشور تبدیل می‌شود. شاید به همین دلیل بتوان گفت بخشی از خلأیی که در سال های اخیر بر اثر محدودیت منابع عمومی ایجاد شده است توسط بانکی پر شده که مأموریت خود را فراتر از بانکداری تعریف کرده است.