به گزارش دیوان اقتصاد، گزارش پژوهشی «نقاط عطف فناوری در بیمه: بررسی محاسبات کوانتومی، واقعیت افزوده، احراز هویت دیجیتال و مدل‌های نوین همتا به همتا» با هدف ارزیابی ظرفیت‌ها، کاربردها، چالش‌ها و الزامات پیاده‌سازی چهار فناوری و مدل نوظهور در صنعت بیمه کشور منتشر شد.
 

این گزارش با توجه به گسترش تحول دیجیتال، افزایش حجم داده‌های بیمه‌ای، توسعه خدمات غیرحضوری و تغییر انتظارات بیمه‌گذاران، به بررسی تأثیر فناوری‌های نوظهور بر فرایندها، خدمات و مدیریت ریسک در صنعت بیمه می‌پردازد. در این چارچوب، محاسبات کوانتومی، واقعیت افزوده و واقعیت مجازی، فناوری‌های بیومتریک و بیمه همتا به همتا به‌عنوان محورهای اصلی مطالعه انتخاب شده‌اند و هوش مصنوعی و تحلیل داده نیز به‌عنوان فناوری‌های پشتیبان مورد توجه قرار گرفته‌اند.
 

روش انجام این پژوهش توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر مطالعات اسنادی است. در این مسیر، ادبیات علمی، گزارش‌های تخصصی بین‌المللی، تجربه شرکت‌های بیمه و شرکت‌های فعال در حوزه فناوری بیمه و همچنین رویکردهای نهادهای ناظر بررسی شده است. یکی از محورهای اصلی گزارش، مقایسه فناوری‌های مورد مطالعه از نظر سطح بلوغ، افق زمانی کاربرد، ریسک‌های اجرایی و میزان آمادگی برای پیاده‌سازی در صنعت بیمه ایران است.
 
 مهم‌ترین یافته‌های گزارش
 یافته‌های گزارش نشان می‌دهد فناوری‌های مورد بررسی از نظر بلوغ و قابلیت اجرا در شرایط یکسانی قرار ندارند و به همین دلیل، توسعه آن‌ها نیازمند سیاست‌گذاری متناسب با ویژگی‌ها و الزامات هر فناوری است.

 بر اساس نتایج این مطالعه، فناوری‌های بیومتریک و احراز هویت دیجیتال، به دلیل کاربرد در سامانه‌های خدمات غیرحضوری و افزایش امنیت دسترسی، از آمادگی بیشتری برای آغاز پروژه‌های آزمایشی و مرحله‌بندی‌شده در کوتاه‌مدت برخوردارند؛ هرچند اجرای آن‌ها مستلزم توجه جدی به الزامات حقوقی، امنیتی و حفاظت از داده‌های شخصی و زیستی است.
 

همچنین واقعیت افزوده و واقعیت مجازی می‌توانند در حوزه‌هایی مانند آموزش، شبیه‌سازی ریسک و ارزیابی خسارت، در قالب پروژه‌های آزمایشی هدفمند به کار گرفته شوند. در مقابل، توسعه مدل بیمه همتا به همتا به طراحی دقیق‌تر سازوکارهای حقوقی و نهادی و بررسی امکان فعالیت در چارچوب محیط‌های آزمون تنظیم‌گری نیاز دارد. محاسبات کوانتومی نیز با توجه به سطح بلوغ و افق کاربرد آن، در حال حاضر بیشتر در حوزه رصد تحولات، امکان‌سنجی و ظرفیت‌سازی علمی قابل طرح است.
 

در بخش دیگری از گزارش تأکید شده است که بهره‌گیری اثربخش از فناوری‌های نوظهور، صرفاً با خرید ابزارهای فناورانه یا اجرای پروژه‌های مستقل محقق نمی‌شود. این فناوری‌ها در صورت انطباق با نیازهای بومی و اثبات کارایی در پروژه‌های آزمایشی، می‌توانند ظرفیت‌هایی برای کاهش هزینه‌های عملیاتی، کوتاه‌شدن زمان فرایندها و کنترل خطاهای انسانی ایجاد کنند. تحقق این ظرفیت‌ها به تقویت زیرساخت‌های داده، یکپارچه‌سازی سامانه‌ها، ارتقای امنیت سایبری، حفاظت از اطلاعات شخصی و زیستی، آموزش نیروی انسانی و مدیریت تغییر در سازمان‌ها وابسته است.
 
پیشنهادهای راهبردی گزارش
این گزارش با ارائه یک چارچوب راهبردی مرحله‌بندی‌شده و بومی، پیشنهاد می‌کند بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران نسبت به تقویت چارچوب حفاظت از داده‌ها و تدوین مقررات لازم برای محیط‌های آزمون تنظیم‌گری اقدام کند. همچنین شرکت‌های بیمه می‌توانند با اجرای پروژه‌های آزمایشی کنترل‌شده، توسعه زیرساخت‌های داده‌ای و همکاری با

شرکت‌های دانش‌بنیان، زمینه ارزیابی عملی و تدریجی فناوری‌های نوظهور را فراهم کنند.

از دیگر پیشنهادهای این مطالعه، حرکت تدریجی از فناوری‌های نزدیک‌تر به مرحله کاربرد، مانند احراز هویت دیجیتال، به سمت مدل‌ها و فناوری‌های پیچیده‌تر، همراه با آموزش منابع انسانی و ارزیابی مستمر سطح بلوغ دیجیتال صنعت بیمه است.
 

نوآوری این گزارش در ارائه تحلیلی مقایسه‌ای از فناوری‌های نوظهور بر اساس معیارهایی همچون سطح بلوغ، فوریت و قابلیت پیاده‌سازی و همچنین تدوین نقشه راهی بومی است که الزامات فنی، تنظیم‌گری، امنیت داده و حاکمیت سازمانی را در چارچوبی یکپارچه مورد توجه قرار می‌دهد.

علاقه‌مندان می‌توانند متن کامل این گزارش پژوهشی را از طریق وب‌سایت پژوهشکده بیمه دریافت و مطالعه نمایند.