به گزارش دیوان اقتصاد به نقل از سفیر انرژی، در شرایطی که اقتصاد ایران همزمان با محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها، فشارهای ناشی از جنگ و چالش‌های گسترده زیرساختی روبه‌رو است، نقش نظام بانکی در پیشبرد پروژه‌های توسعه‌ای بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا کرده است. در این میان، بانک مسکن با تداوم حمایت مالی از پروژه‌های نهضت ملی مسکن، تنها در مسیر تأمین سرپناه برای خانوارهای ایرانی گام برنمی‌دارد؛ بلکه به شکلی غیرمستقیم در حال کمک به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های امروز کشور یعنی مدیریت مصرف انرژی و کاهش ناترازی‌های موجود در این بخش است.

از خانه‌دار شدن مردم تا کاهش ناترازی انرژی
کارشناسان معتقدند بخش قابل توجهی از هدررفت انرژی در ایران به ساختمان‌های فرسوده و غیراستاندارد بازمی‌گردد. میلیون‌ها واحد مسکونی قدیمی در کشور فاقد عایق‌بندی مناسب، پنجره‌های استاندارد، سیستم‌های گرمایشی و سرمایشی بهینه و تجهیزات کم‌مصرف هستند. نتیجه چنین وضعیتی، مصرف چند برابری انرژی نسبت به استانداردهای جهانی و تحمیل هزینه‌های سنگین به اقتصاد ملی است.

در چنین شرایطی، توسعه پروژه‌های نهضت ملی مسکن می‌تواند فراتر از یک برنامه عمرانی یا اجتماعی، به یک پروژه ملی در حوزه بهره‌وری انرژی تبدیل شود. ساختمان‌های جدیدی که در قالب این طرح احداث می‌شوند، بر اساس ضوابط و مقررات به‌روز ساخت‌وساز، از استانداردهای بهتری در زمینه عایق‌کاری حرارتی، پنجره‌های دوجداره، مصالح نوین و تجهیزات کم‌مصرف برخوردار هستند؛ موضوعی که به طور مستقیم میزان مصرف گاز و برق خانوارها را کاهش می‌دهد.

بررسی‌های کارشناسی نشان می‌دهد هر واحد مسکونی استاندارد و نوساز می‌تواند در مقایسه با ساختمان‌های قدیمی، سهم قابل توجهی در کاهش مصرف انرژی داشته باشد. بنابراین هر میزان که روند نوسازی و تولید مسکن با سرعت بیشتری پیش برود، آثار آن در کاهش مصرف سوخت، کاهش فشار بر شبکه برق و گاز و مدیریت ناترازی انرژی کشور نیز محسوس‌تر خواهد بود.

وقتی ساخت خانه به امنیت انرژی کشور کمک می‌کند
نکته مهم‌تر آنکه ساخت مجتمع‌های مسکونی جدید، بستر مناسبی برای ورود فناوری‌های نوین انرژی فراهم می‌کند. بسیاری از ساختمان‌های قدیمی کشور به دلیل محدودیت‌های فنی، عمر بالا یا هزینه‌های سنگین بازسازی، امکان بهره‌گیری از سامانه‌های نوین انرژی را ندارند؛ اما در پروژه‌های جدید نهضت ملی مسکن، امکان پیش‌بینی زیرساخت‌های لازم برای نصب پنل‌های خورشیدی، سیستم‌های هوشمند مدیریت انرژی، تجهیزات روشنایی کم‌مصرف و حتی فناوری‌های ذخیره‌سازی انرژی از همان مرحله طراحی و ساخت وجود دارد.

این موضوع می‌تواند در سال‌های آینده زمینه‌ساز توسعه نیروگاه‌های خورشیدی کوچک مقیاس در بخش خانگی شود؛ رویکردی که در بسیاری از کشورهای جهان به عنوان یکی از راهکارهای مؤثر برای کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی و افزایش تاب‌آوری شبکه برق دنبال می‌شود.

از سوی دیگر، توسعه شهرک‌ها و مجتمع‌های مسکونی استاندارد می‌تواند الگوی مصرف خانوارها را نیز تغییر دهد. تجربه جهانی نشان داده است که شهروندان در ساختمان‌های جدید و مجهز به فناوری‌های نوین، استقبال بیشتری از تجهیزات کم‌مصرف، سامانه‌های خورشیدی و راهکارهای مدیریت هوشمند انرژی دارند. به بیان دیگر، نوسازی مسکن تنها به معنای ساخت یک ساختمان جدید نیست؛ بلکه فرصتی برای اصلاح فرهنگ مصرف انرژی در مقیاس ملی محسوب می‌شود.

در این میان، نقش بانک مسکن به عنوان بازوی اصلی تأمین مالی نهضت ملی مسکن اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. تأمین منابع مالی هزاران پروژه ساختمانی در شرایط دشوار اقتصادی و استمرار پرداخت تسهیلات ساخت و تکمیل واحدها، عملاً به معنای حمایت از سرمایه‌گذاری در زیرساختی است که آثار آن تنها به بازار مسکن محدود نمی‌شود و حوزه‌هایی همچون انرژی، محیط زیست، اشتغال، صنعت ساختمان و رفاه اجتماعی را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد.

از این منظر، تسهیلات پرداختی بانک مسکن را می‌توان نوعی سرمایه‌گذاری بلندمدت در افزایش بهره‌وری اقتصاد ایران دانست؛ سرمایه‌گذاری‌ای که علاوه بر خانه‌دار شدن خانوارها، به کاهش اتلاف انرژی، کاهش هزینه‌های ملی، ارتقای استانداردهای ساخت‌وساز و حرکت تدریجی کشور به سمت الگوهای پایدارتر مصرف انرژی کمک می‌کند.

امروز نهضت ملی مسکن صرفاً یک پروژه ساخت‌وساز نیست؛ بلکه بخشی از راه‌حل ایران برای عبور از چالش‌های مزمن اقتصادی و انرژی به شمار می‌رود و بانک مسکن در خط مقدم تأمین مالی این تحول بزرگ قرار دارد.