به گزارش دیوان اقتصاد، بر اساس اعلام مدیرعامل بانک کشاورزی تاکنون حدود ۶۲ هزار میلیارد تومان در قالب کیف پول اعتباری از طریق طرح نوی پو به زنجیره دام و طیور اختصاص یافته است. عددی که نشان می‌دهد این طرح از مرحله آزمایشی عبور کرده و به یکی از ابزارهای مهم تأمین مالی تولید تبدیل شده است.

پولی که مستقیم به تولید رسید
یکی از چالش‌های همیشگی فعالان صنعت دام و طیور دسترسی به نقدینگی در زمان مناسب است. تولیدکنندگان این بخش معمولاً برای تأمین نهاده های مورد نیاز خود با محدودیت منابع مالی مواجه هستند و نوسانات ارزی نیز این فشار را دوچندان می‌کند.
طرح نوی پو با هدف حل همین مشکل طراحی شد. در این مدل به جای پرداخت تسهیلات نقدی سنتی یک کیف پول اعتباری در اختیار تولیدکننده قرار می‌گیرد تا بتواند نهاده ها و نیازهای مورد تأیید را از طریق شبکه تعریف شده تأمین کند.
این سازوکار علاوه بر افزایش سرعت تأمین مالی امکان هدایت دقیق منابع را نیز فراهم می‌کند. به همین دلیل بخش قابل توجهی از منابع مستقیماً در مسیر تولید قرار می‌گیرد و احتمال انحراف منابع کاهش پیدا می‌کند.

پاسخی به شوک های ارزی
اقتصاد ایران در سال‌های اخیر بارها با شوک‌های ارزی مواجه شده است. یکی از نخستین بخش‌هایی که از این نوسانات آسیب می‌بیند زنجیره تولید دام و طیور است. زیرا بخش مهمی از نهاده های مورد استفاده این صنعت وابستگی مستقیم یا غیرمستقیم به بازار ارز دارد.
در چنین شرایطی دسترسی سریع به منابع مالی می‌تواند از توقف تولید جلوگیری کند. به همین دلیل بسیاری از کارشناسان معتقدند موفقیت اصلی نوی پو نه در حجم منابع تخصیص یافته بلکه در زمان بندی تأمین مالی نهفته است.
در واقع این طرح تلاش کرده است فاصله میان نیاز تولیدکننده و دسترسی به منابع مالی را کاهش دهد. موضوعی که در شرایط بی ثبات اقتصادی اهمیت دوچندان پیدا می‌کند.

فراتر از یک تسهیلات بانکی
نوی پو را نمی‌توان صرفاً یک تسهیلات جدید بانکی دانست. این طرح در واقع نوعی تأمین مالی زنجیره ای محسوب می‌شود. مدلی که در بسیاری از کشورهای دنیا به عنوان یکی از ابزارهای مدرن حمایت از تولید شناخته می‌شود.
مزیت اصلی این رویکرد آن است که بانک تنها با یک مشتری مواجه نیست بلکه کل زنجیره تولید را در نظر می‌گیرد. از تأمین کننده نهاده گرفته تا تولیدکننده و مصرف کننده نهایی در این چرخه قرار می‌گیرند.
به همین دلیل اثرگذاری چنین طرحی می‌تواند فراتر از یک واحد تولیدی باشد و کل زنجیره را تحت تأثیر قرار دهد.

الگویی برای بخش های دیگر
شاید مهم‌ترین پرسش درباره نوی پو این باشد که آیا این تجربه می‌تواند به سایر بخش‌های اقتصادی نیز تعمیم پیدا کند یا خیر.
تجربه فعلی نشان می‌دهد ظرفیت این مدل تنها به دام و طیور محدود نیست. زنجیره های تولیدی دیگری نیز در بخش کشاورزی وجود دارند که با مشکلات مشابهی در تأمین مالی مواجه هستند. صنایع باغداری گلخانه ای شیلات و حتی برخی فعالیت‌های صنایع غذایی می‌توانند از مدل‌های مشابه بهره ببرند.
اگر این تجربه در سال‌های آینده توسعه پیدا کند بانک کشاورزی می‌تواند به یکی از پیشگامان تأمین مالی زنجیره ای در کشور تبدیل شود. مسیری که علاوه بر افزایش بهره وری منابع بانکی به رشد پایدار تولید نیز کمک می‌کند.

یک آزمایش موفق
عدد ۶۲ هزار میلیارد تومانی که مدیرعامل بانک کشاورزی از آن سخن گفته صرفاً یک آمار نیست. این عدد نشان می‌دهد یک ایده نوآورانه توانسته در مقیاس بزرگ اجرایی شود و مورد استقبال فعالان اقتصادی قرار گیرد.
هنوز برای قضاوت نهایی درباره همه آثار این طرح زود است اما آنچه تاکنون مشخص شده این است که نوی پو توانسته جایگاه خود را در میان ابزارهای نوین مالی پیدا کند. اگر این مسیر ادامه یابد شاید در سال‌های آینده از نوی پو به عنوان یکی از موفق‌ترین تجربه‌های تأمین مالی زنجیره ای در اقتصاد ایران یاد شود.