به گزارش دیوان اقتصاد، رشد حدود ۶۰ درصدی حجم مبادلات تجاری ایران و آفریقا نشان می‌دهد که این قاره دیگر تنها یک بازار بالقوه نیست، بلکه به بستری واقعی برای تجارت فرامرزی تبدیل شده است؛ با این حال، فعالیت در این بازارها بدون پشتوانه‌های مالی و بیمه‌ای مدرن، با ریسک‌های ساختاری فراوانی همراه است. صادرکنندگان ایرانی برای حضور ماندگار در این قاره، ناچارند از مرز تجارت سنتی عبور کرده و در ساختارهای نوین مشارکت کنند؛ مسأله‌ای که نیازمند هم‌افزایی عمیق میان نهادهای بالادستی و صنعت بیمه کشور است.

در این میان، طرح ایجاد «صندوق مشترک کشاورزی» با مشارکت صندوق توسعه ملی، شبکه بانکی و صنعت بیمه که اخیراً در پنل تخصصی همکاری‌های اقتصادی ایران و آفریقا مطرح شد، گامی رو به جلو برای ساماندهی منابع حمایتی به شمار می‌رود. پیشنهاد ایجاد این صندوق و ضرورت حضور نمایندگان بخش کشاورزی در کمیته‌های تخصصی، نشان‌دهنده درک درستی از موانع مالی فعالان اقتصادی است. با این حال، تجربه سال‌های گذشته ثابت کرده است که تزریق منابع مالی بدون در نظر گرفتن سازوکارهای دقیق پوشش ریسک، نمی‌تواند صادرکنندگان را در برابر نوسانات بیمه کند و پاشنه‌آشیل اصلی صادرکنندگان محصولات کشاورزی و کالاهای فسادپذیر، نبودِ زنجیره امن مدیریت ریسک است.

ورود تخصصی بیمه آسیا؛ تعریف جدید از پوشش «از مزرعه تا مقصد»

در این پازل، صنعت بیمه نقش کلیدی و بی‌بدیلی بر عهده دارد. نگاهی به رویکرد اجرایی بیمه آسیا در این حوزه نشان می‌دهد که این شرکت با فراتر رفتن از مرزهای سنتی بیمه‌گری، تمرکز خود را بر طراحی سبدی جامع متناسب با واقعیت‌های بازار آفریقا معطوف کرده است.

بیمه آسیا اعلام کرده است که متناسب با نیازسنجی‌های انجام‌شده در نشست‌های تخصصی (از جمله پیش‌اجلاس یزد و پنل‌های تخصصی همکاری‌های ایران و آفریقا)، آمادگی دارد طیف وسیعی از خدمات و پوشش‌های تخصصی را به صادرکنندگان و سرمایه‌گذاران ارائه دهد که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

بیمه‌های لجستیک و باربری: پوشش ایمن جابجایی کالاها در مسیرهای بین‌المللی.
پوشش فساد کالا: جبران خسارت‌های ناشی از فساد محصولات در سردخانه‌ها و انبارها.
بیمه‌های مهندسی پروژه‌ها: حمایت از اجرای پروژه‌های زیرساختی، فنی و مهندسی.
بیمه‌های اموال و سرمایه‌های فیزیکی: پوشش آتش‌سوزی، سیل و زلزله و ماشین‌آلات.
بیمه‌های اشخاص و مسئولیت: شامل مسئولیت حرفه‌ای، حوادث کارگاهی، درمان و عمر کارکنان.
اقدام بیمه آسیا در طراحی پوشش‌های یکپارچه برای کل زنجیره تأمین — از زمان برداشت محصول در مزرعه و انتقال به مراکز فرآوری تا لجستیک، باربری و تحویل در مقصد نهایی — پاسخی دقیق به همین خلأ راهبردی است. هنگامی که صادرکننده دغدغه‌ای بابت خطرات طبیعی، آتش‌سوزی انبارهای مبدأ و مقصد، یا فساد کالا در زنجیره سرد نداشته باشد، با انگیزه و ضریب اطمینان بالاتری می‌تواند سهم ایران را در بازارهای هدف تثبیت کند. این رویکرد، صنعت بیمه را از یک نهاد جبران‌کننده خسارت پس از حادثه، به «شریک راهبردی توسعه صادرات» تبدیل می‌کند.

چشم‌انداز پیش‌رو؛ آذرماه و آزمون بزرگ در سنگال

با برنامه‌ریزی برای برگزاری چهارمین دوره اجلاس همکاری‌های اقتصادی ایران و آفریقا در آذرماه امسال هم‌زمان با نمایشگاه بین‌المللی «فیداک» در سنگال، میدان بازی صادرکنندگان ایرانی وارد فاز جدی‌تری خواهد شد. حضور در این رویداد بزرگ، نیازمند پشتوانه‌های اجرایی ملموس است. اگر نهادهای مالی و بیمه‌ای کشور بتوانند بسته‌ای هماهنگ از تأمین مالی، اعتباردهی و پوشش‌های جامع ریسک را به فعالان اقتصادی ارائه دهند، رویای دستیابی به اهداف صادراتی در قاره آفریقا از شعار به واقعیت تبدیل خواهد شد. در این میان، نقش‌آفرینی پیشگامانه شرکت‌هایی مانند بیمه آسیا در پوشش‌دهی لایه‌های مختلف لجستیک و زنجیره ارزش، نشان می‌دهد که صنعت بیمه کشور آمادگی خود را برای پشتیبانی از دیپلماسی اقتصادی اثبات کرده است؛ مسیری که استمرار آن می‌تواند به خلق مزیت‌های رقابتی پایدار برای اقتصاد ایران در بازارهای بین‌المللی منجر شود.