به گزارش دیوان اقتصاد، ایران طی سال‌های گذشته حدود ۲ میلیارد دلار در پروژه‌های دولتی و راهبردی ونزوئلا سرمایه‌گذاری کرده است؛ از انرژی و نفت، بازسازی پالایشگاه‌ها و خدمات مهندسی گرفته تا پروژه‌های صنعتی، خودروسازی و فناوری. این سرمایه‌گذاری‌ها بیشتر سیاسی و دولتی بوده‌اند تا اقتصادی و سودده، عاملی که اکنون به نقطه ضعف آن‌ها تبدیل شده است.

با وجود این حجم سرمایه‌گذاری، بخش زیادی از پروژه‌ها هنوز در قالب تفاهم‌نامه‌ها و قراردادهای دولتی باقی مانده و سرمایه‌گذاری خصوصی مستقیم محدود است. این وضعیت باعث شده هرگونه تغییر در سیاست‌های کاراکاس یا فشار واشنگتن، نه تنها پروژه‌های جاری، بلکه چشم‌انداز توسعه همکاری‌های آینده ایران را هم با ابهام جدی مواجه کند.

در حوزه انرژی و نفت، ایران در بازسازی پالایشگاه‌ها، توسعه میادین نفت و گاز و صادرات خدمات فنی مشارکت داشته است. در بخش کشاورزی و امنیت غذایی، پروژه‌هایی برای انتقال فناوری و آموزش تخصصی اجرا شده و برخی برنامه‌ها برای توسعه صنعتی دامپروری و تولید بذر نیز در دست بررسی است.

در حوزه خودرو و صنایع سبک، همکاری‌هایی در مونتاژ خودرو و ایجاد پارک‌های صنعتی سابقه داشته، اما ادامه فعالیت آن‌ها اکنون با ابهام مواجه است. حوزه‌های فناوری و دانش‌بنیان و صنایع معدنی نیز ظرفیت بالقوه بالایی دارند، اما قراردادهای اجرایی بزرگ هنوز شکل نگرفته‌اند.

شرکت‌های ایرانی در بخش فنی و مهندسی نقش فعالی در تعمیر و راه‌اندازی پالایشگاه‌ها و تأمین تجهیزات صنعتی ایفا کرده‌اند، اما تغییر احتمالی رویکرد دولت آینده ونزوئلا و افزایش نقش شرکت‌های غربی می‌تواند ادامه این پروژه‌ها را با ریسک جدی مواجه کند؛ وضعیتی که خطر توقف طرح‌ها، معوق ماندن مطالبات مالی و حتی خروج پرهزینه شرکت‌های ایرانی را افزایش می‌دهد.

تجربه صنعت خودرو نیز تصویر روشنی از شکنندگی حضور اقتصادی ایران ارائه می‌دهد. پروژه‌های خودروسازی ایران در ونزوئلا که زمانی نماد همکاری صنعتی جنوب–جنوب بودند، طی سال‌های اخیر به دلایل اقتصادی و مدیریتی از رونق افتاده‌اند و اکنون احتمال توقف کامل آن‌ها وجود دارد.

با توجه به نبود سازوکارهای شفاف و تضمین‌کننده، مسیر آینده سرمایه‌گذاری‌های ایران در کاراکاس نامطمئن است؛ پرسشی که بر سر راه تداوم حضور اقتصادی تهران باقی می‌ماند: آیا ادامه سرمایه‌گذاری در پروژه‌هایی که بقای آن‌ها به تصمیمات سیاسی خارج از کنترل ایران وابسته‌اند، توجیه‌پذیر خواهد بود؟