به گزارش دیوان اقتصاد، استقبال قابل توجه مشتریان، به‌ویژه جوانان، از این طرح نشان می‌دهد الگوی سنتی پرداخت وام در حال تغییر است و شبکه بانکی ناگزیر به بازتعریف رابطه خود با مشتریان جدید شده است. بر اساس اعلام رسمی بانک صادرات ایران، ۶۷ درصد متقاضیان تسهیلات نیترو را افراد ۱۸ تا ۴۴ سال تشکیل داده‌اند؛ آماری که بیانگر تغییر کانون تقاضای اعتباری به سمت نسل‌های دیجیتال‌محور محسوب می‌شود.

نیترو عبور از مدل سنتی تسهیلات‌دهی
در ساختار سنتی بانکداری، دریافت تسهیلات فرآیندی زمان‌بر و وابسته به مراجعه حضوری، ارائه ضامن و طی مراحل اداری متعدد بود. همین پیچیدگی‌ها طی سال‌های گذشته موجب فاصله گرفتن بخشی از مشتریان، به‌ویژه جوانان، از خدمات اعتباری رسمی شده بود.
طرح نیترو تلاش کرده این چرخه را تغییر دهد. ارائه کامل فرآیند دریافت تسهیلات به‌صورت غیرحضوری از طریق نئوبانک «سپینو»، امکان دریافت وام تنها یک ماه پس از آغاز سپرده‌گذاری و حذف ضامن برای مشتریان دارای رتبه اعتباری مناسب، نشان می‌دهد بانک صادرات ایران به سمت ساده‌سازی تجربه مشتری حرکت کرده است.
این تغییر رویکرد در واقع بیانگر گذار از «وام مبتنی بر وثیقه» به «وام مبتنی بر اعتبار» محسوب می‌شود؛ مفهومی که در بانکداری نوین جهان به‌عنوان یکی از ارکان توسعه مالی شناخته می‌شود.

پیام اصلی به بازار بانکی؛ سرعت مهم‌تر از شعبه است
موفقیت نسبی طرح نیترو نشان می‌دهد رقابت آینده بانک‌ها الزاماً بر سر نرخ سود یا منابع مالی نخواهد بود، بلکه سرعت ارائه خدمات و سهولت دسترسی به اعتبار به عامل تعیین‌کننده تبدیل می‌شود.
نسل جدید مشتریان بانکی انتظار دارد خدمات مالی همانند سایر خدمات دیجیتال، سریع، شفاف و بدون مراجعه حضوری ارائه شود. در چنین شرایطی، بانکی که بتواند فرآیند دریافت وام را به تجربه‌ای موبایل‌محور تبدیل کند، مزیت رقابتی قابل توجهی به دست خواهد آورد.
بانک صادرات ایران با ارائه تسهیلاتی تا سقف ۶۰۰ میلیون تومان و امکان دریافت معادل ۸۰ تا ۴۰۰ درصد میانگین موجودی حساب، عملاً نشان داده است که تسهیلات خرد نیز می‌تواند در قالبی کاملاً دیجیتال و مقیاس‌پذیر عرضه شود. این موضوع پیام روشنی برای سایر بازیگران شبکه بانکی دارد؛ اینکه آینده بازار تسهیلات خرد در بستر فناوری شکل خواهد گرفت.

تغییر رفتار نسل جوان در استفاده از اعتبار
استقبال نسل «زد» و نسل هزاره از تسهیلات نیترو را باید در چارچوب تحولات اقتصادی و سبک زندگی تحلیل کرد. جوانان امروز بیش از هر زمان دیگری به نقدینگی سریع برای مدیریت هزینه‌های زندگی، سرمایه‌گذاری‌های کوچک یا توسعه فعالیت‌های شخصی نیاز دارند.
در عین حال، این گروه تمایل کمتری به درگیر شدن با فرآیندهای پیچیده اداری دارد. بنابراین، حذف الزام ضامن در صورت برخورداری از رتبه اعتباری مناسب، برای این گروه نه‌تنها یک مزیت مالی بلکه نشانه‌ای از اعتماد سیستم بانکی تلقی می‌شود.
امکان انتقال امتیاز تسهیلات به بستگان درجه یک نیز نشان می‌دهد طراحی محصول اعتباری نیترو صرفاً فردمحور نبوده و به الگوی تصمیم‌گیری خانوادگی در اقتصاد ایران توجه شده است. چنین انعطافی می‌تواند دامنه استفاده از تسهیلات خرد را گسترش دهد.

آغاز رقابت اعتبارسنجی در شبکه بانکی
یکی از مهم‌ترین پیام‌های اجرای طرح نیترو، تقویت جایگاه نظام اعتبارسنجی در تصمیم‌گیری بانکی است. در مدل جدید، رتبه اعتباری مشتری به تدریج جایگزین ضمانت‌های سنتی می‌شود و رفتار مالی افراد نقش تعیین‌کننده‌تری در دریافت تسهیلات پیدا می‌کند.
این تحول در صورت توسعه فراگیر، می‌تواند پیامدهای مهمی برای نظام بانکی کشور به همراه داشته باشد. کاهش هزینه عملیاتی شعب، افزایش شمول مالی، دسترسی آسان‌تر اقشار جوان به منابع رسمی و کاهش وابستگی به بازارهای غیررسمی تأمین مالی، از جمله آثار احتمالی چنین رویکردی محسوب می‌شود.
از منظر راهبردی، بانک صادرات ایران با اجرای نیترو نشان داده است که بانک‌های بزرگ و باسابقه نیز می‌توانند در مسیر تحول دیجیتال نقش فعال ایفا کنند و صرفاً بازیگران نوظهور فین‌تکی تعیین‌کننده آینده بازار نخواهند بود.

آینده تسهیلات خرد و بانکداری داده‌محور
تجربه نیترو را می‌توان نشانه‌ای از حرکت تدریجی شبکه بانکی ایران به سمت بانکداری داده‌محور ارزیابی کرد. در این مدل، تحلیل رفتار مالی مشتریان، میانگین موجودی حساب و سابقه تراکنش‌ها به مبنای تصمیم‌گیری اعتباری تبدیل می‌شود و فرآیند تخصیص منابع کارآمدتر انجام می‌شود.
استقبال ۶۷ درصدی جوانان از این طرح نشان می‌دهد بازار آماده پذیرش چنین تحولاتی است و مشتریان، خدمات ساده‌تر و سریع‌تر را ترجیح می‌دهند. در نتیجه، انتظار می‌رود رقابت بانک‌ها در حوزه تسهیلات خرد طی سال‌های آینده بیش از گذشته بر توسعه نئوبانک‌ها، اعتبارسنجی هوشمند و خدمات غیرحضوری متمرکز شود.
در مجموع، پیام اصلی طرح نیترو را می‌توان آغاز مرحله‌ای جدید در بازار تسهیلات خرد کشور دانست؛ مرحله‌ای که در آن بانک‌ها برای جذب مشتریان نسل جدید ناچار به بازطراحی محصولات اعتباری، کاهش بروکراسی و اتکا به فناوری خواهند شد. تجربه بانک صادرات ایران نشان می‌دهد مسیر آینده بانکداری نه در افزایش شعب، بلکه در توسعه خدمات دیجیتال و اعتماد مبتنی بر داده تعریف می‌شود و همین رویکرد می‌تواند شکل رقابت بانکی در سال‌های پیش‌رو را تغییر دهد.