به گزارش دیوان اقتصاد، واقعیت آن است که در اقتصاد امروز، موفقیت یک بانک نه صرفاً با حجم دارایی یا اندازه شعب، بلکه با کیفیت مدیریت منابع، توان خلق درآمد پایدار و نقش‌آفرینی در جریان واقعی اقتصاد سنجیده می‌شود و این همان نقطه‌ای است که مدل فعالیت بانک ملت قابل بررسی می‌شود.

بانک زمانی موفق تلقی می‌شود که بتواند میان سه ضلع اصلی یعنی جذب منابع، تخصیص هدفمند تسهیلات و حفظ تعادل مالی ارتباط منطقی ایجاد کند و از تبدیل شدن به نهادی صرفاً پرداخت‌کننده منابع جلوگیری کند. بررسی عملکرد اخیر بانک ملت نشان می‌دهد این بانک توانسته میان رشد سپرده‌ها و افزایش تسهیلات نوعی هماهنگی عملیاتی ایجاد کند و از انباشت منابع بدون بهره‌وری اقتصادی فاصله بگیرد. افزایش قابل توجه سپرده‌ها زمانی معنا پیدا می‌کند که این منابع وارد چرخه تولید، تجارت و خدمات شود و به ایجاد ارزش اقتصادی منجر شود و چنین فرآیندی در عملکرد این بانک مشاهده می‌شود.

افزایش مانده تسهیلات در شبکه بانکی معمولاً دو برداشت متفاوت ایجاد می‌کند؛ یا بانک بدون مدیریت ریسک اقدام به گسترش اعتبار کرده است یا اینکه توانسته منابع جذب‌شده را به فعالیت‌های مولد هدایت کند. تفاوت این دو مسیر در نهایت خود را در درآمد عملیاتی نشان می‌دهد و رشد قابل توجه درآمد تسهیلاتی بانک ملت نشان می‌دهد تخصیص منابع در مسیر بازگشت‌پذیر و اقتصادی انجام شده است و این موضوع نشانه سلامت جریان درآمدی محسوب می‌شود.

در ساختار بانکداری مدرن، مهم‌ترین چالش حفظ تعادل میان سودآوری و پایداری مالی است و بسیاری از بانک‌ها در مسیر رشد کوتاه‌مدت، فشار ریسک اعتباری را افزایش می‌دهند. اما زمانی که رشد درآمد همزمان با بهبود شاخص‌های سرمایه‌ای رخ دهد، می‌توان از وجود یک مدل کسب‌وکار پایدار سخن گفت. ثبت نسبت مناسب کفایت سرمایه در کنار افزایش حجم عملیات مالی نشان می‌دهد توسعه فعالیت‌ها بدون تضعیف پشتوانه مالی انجام شده است و بانک توانسته رشد را بر پایه ظرفیت واقعی خود مدیریت کند.

نکته مهم دیگر، ارتباط مستقیم عملکرد بانکی با اشتغال و رونق اقتصادی است که اغلب در تحلیل‌های عمومی کمتر دیده می‌شود. هر تسهیلاتی که به بنگاه اقتصادی پرداخت می‌شود، تنها یک عدد در صورت مالی نیست بلکه می‌تواند به حفظ یک خط تولید، توسعه یک پروژه یا ایجاد فرصت‌های شغلی جدید منجر شود. زمانی که یک بانک در مقیاس گسترده منابع مالی را در اختیار فعالیت‌های اقتصادی قرار می‌دهد، عملاً در زنجیره اشتغال کشور نقش ایفا می‌کند و آثار آن فراتر از ترازنامه بانک مشاهده می‌شود.

بانک ملت در سال‌های اخیر تلاش کرده ترکیب مشتریان خود را از تمرکز صرف بر فعالیت‌های کم‌ریسک به سمت حمایت همزمان از پروژه‌های بزرگ و کسب‌وکارهای فعال در اقتصاد واقعی هدایت کند و این رویکرد باعث شده جریان درآمدی بانک وابستگی کمتری به منابع غیرعملیاتی پیدا کند. چنین تغییری معمولاً نتیجه اصلاح تدریجی سیاست‌های اعتباری و تقویت نظام ارزیابی مشتریان ایجاد می‌شود و در بلندمدت ثبات مالی بیشتری ایجاد می‌کند.

از منظر کلان اقتصادی نیز عملکرد بانک‌ها زمانی اهمیت پیدا می‌کند که بتوانند اعتماد عمومی را حفظ کنند و این اعتماد زمانی شکل می‌گیرد که سپرده‌گذاران احساس کنند منابع آنان در چرخه‌ای مولد و امن به کار گرفته می‌شود. رشد پایدار سپرده‌ها در یک بانک معمولاً بازتاب همین اعتماد اجتماعی محسوب می‌شود و نشان می‌دهد مشتریان عملکرد بانک را قابل اتکا ارزیابی می‌کنند.

در واقع، موفقیت در بانکداری امروز بیش از هر چیز به توان مدیریت جریان پول وابسته است؛ یعنی بانکی موفق است که بتواند منابع خرد جامعه را جمع‌آوری کند، آن را به فعالیت اقتصادی تبدیل کند و دوباره ارزش ایجادشده را به اقتصاد بازگرداند. این چرخه اگر به‌درستی شکل بگیرد، هم بانک سودآور باقی می‌ماند، هم تولیدکننده امکان توسعه پیدا می‌کند و هم جامعه از ثبات مالی بیشتری برخوردار می‌شود.

آنچه از عملکرد اخیر بانک ملت قابل برداشت است، حرکت به سمت مدلی از بانکداری است که بر عملیات واقعی و درآمد پایدار تکیه دارد و نه بر درآمدهای مقطعی یا غیرتکرارشونده. چنین الگویی معمولاً نتیجه انضباط مالی، کنترل ریسک و نگاه بلندمدت مدیریتی شکل می‌گیرد و استمرار آن می‌تواند جایگاه بانک را در اقتصاد ملی تثبیت کند.

در نهایت باید پذیرفت که نقش بانک‌ها در اقتصاد تنها به ارائه خدمات مالی محدود نمی‌شود و هر تصمیم اعتباری می‌تواند بر مسیر سرمایه‌گذاری، اشتغال و رشد اقتصادی اثر بگذارد. زمانی که یک بانک بتواند همزمان شاخص‌های مالی خود را تقویت کند و منابع را به سمت فعالیت‌های مولد هدایت کند، در واقع به یکی از موتورهای پنهان توسعه اقتصادی تبدیل می‌شود و این همان مسیری است که آینده بانکداری کشور را تعریف می‌کند.