به گزارش دیوان اقتصاد، بیمه زمانی کارکرد واقعی خود را نشان می‌دهد که سرمایه آن متناسب با ارزش واقعی دارایی یا میزان ریسک تعیین شده باشد. در غیر این صورت، بیمه ارزان می‌تواند به بیمه ناکارآمد تبدیل شود.

خطای اول؛ کم‌اظهاری سرمایه در بیمه آتش‌سوزی
یکی از شایع‌ترین اشتباهات، تعیین سرمایه کمتر از ارزش واقعی ملک یا اموال است. فرض کنید ارزش واقعی یک واحد مسکونی با احتساب هزینه ساخت، تأسیسات و لوازم داخلی، ۴۰ میلیارد ریال باشد اما بیمه‌نامه آتش‌سوزی با سرمایه ۲۰ میلیارد ریال صادر شود. در چنین شرایطی، در صورت وقوع خسارت جزئی یا کلی، قاعده نسبی سرمایه اعمال می‌شود.
بر اساس این قاعده، شرکت بیمه به همان نسبت که ملک بیمه شده است خسارت پرداخت می‌کند. به بیان ساده، اگر ملک به نصف ارزش واقعی بیمه شده باشد، در زمان خسارت نیز فقط نیمی از زیان پرداخت می‌شود. بنابراین بیمه‌گذار ناچار می‌شود بخش قابل توجهی از خسارت را از منابع شخصی جبران کند.
در شرایط تورمی که هزینه بازسازی هر متر مربع افزایش یافته است، به‌روزرسانی سرمایه بیمه‌ای اهمیت اساسی دارد. انتخاب سرمایه پایین برای کاهش حق‌بیمه، می‌تواند در زمان حادثه فشار مالی چند ده میلیارد ریالی ایجاد کند.

خطای دوم؛ سقف تعهد پایین در بیمه مسئولیت
در بیمه‌های مسئولیت عمومی نیز موضوع کفایت تعهدات اهمیت حیاتی دارد. مدیران ساختمان، مالکان مراکز تجاری، مدیران رستوران‌ها، هتل‌ها و برگزارکنندگان نمایشگاه‌ها همواره در معرض دعاوی حقوقی از سوی اشخاص ثالث قرار دارند. اگر حادثه‌ای منجر به فوت یا نقص عضو شود، مبلغ دیه و هزینه‌های درمان می‌تواند بسیار بالا باشد.
حال اگر سقف تعهد بیمه مسئولیت کمتر از میزان واقعی ریسک انتخاب شده باشد، شرکت بیمه فقط تا سقف تعهد مندرج در بیمه‌نامه خسارت را پرداخت می‌کند و مابه‌التفاوت بر عهده بیمه‌گذار باقی می‌ماند. این مابه‌التفاوت می‌تواند سرمایه سال‌ها فعالیت اقتصادی را از بین ببرد.
از منظر مدیریت ریسک، تعیین سقف تعهد باید مبتنی بر تحلیل دقیق تعداد مراجعین، نوع فعالیت، ظرفیت محل و شدت ریسک انجام شود. خرید بیمه با تعهد حداقلی صرفاً برای کاهش حق‌بیمه، راهبردی پرخطر محسوب می‌شود.

خطای سوم؛ سرمایه ناکافی در بیمه عمر و حوادث
در بیمه‌های عمر و حوادث نیز بسیاری از خانواده‌ها سرمایه‌ای را انتخاب می‌کنند که تناسبی با سطح درآمد و هزینه‌های زندگی آنان ندارد. اگر سرپرست خانوار دچار فوت یا ازکارافتادگی دائم شود، سرمایه بیمه باید بتواند حداقل چند سال درآمد خانواده را پوشش دهد تا امکان بازسازی وضعیت مالی فراهم شود.
اگر سرمایه بیمه عمر صرفاً چند میلیارد ریال باشد اما هزینه‌های سالانه خانواده رقم بالاتری را نشان دهد، این سرمایه نمی‌تواند نقش جایگزین جریان نقدی را ایفا کند. در نتیجه خانواده ناچار می‌شود برای تأمین هزینه‌های جاری، دارایی‌های سرمایه‌ای خود را بفروشد یا بدهی جدید ایجاد کند.
تعیین سرمایه مناسب در بیمه عمر باید بر اساس محاسبه‌ای اقتصادی انجام شود که شامل درآمد سالانه، تعهدات مالی، هزینه تحصیل فرزندان و مدت زمان مورد نیاز برای بازیابی ثبات مالی باشد. تصمیم‌گیری احساسی یا صرفاً مبتنی بر توان پرداخت حق‌بیمه، می‌تواند پوشش ناکافی ایجاد کند.

بیمه کافی؛ ابزار حفظ تراز مالی
در ادبیات مالی، انتقال ریسک یکی از ابزارهای اصلی حفظ سرمایه محسوب می‌شود. زمانی که سرمایه بیمه‌ای به‌درستی تعیین شود، شوک ناشی از حادثه به شرکت بیمه منتقل می‌شود و تراز مالی خانواده یا بنگاه اقتصادی دچار اختلال جدی نمی‌شود.
اما اگر بیمه با سرمایه پایین خریداری شود، بخشی از ریسک همچنان بر دوش بیمه‌گذار باقی می‌ماند. این وضعیت نوعی ریسک پنهان ایجاد می‌کند که تنها در زمان خسارت آشکار می‌شود. به همین دلیل، بررسی دوره‌ای سرمایه‌های بیمه‌ای و انطباق آن با ارزش واقعی دارایی‌ها و سطح ریسک، اقدامی ضروری محسوب می‌شود.

فرصت بازنگری در سبد بیمه‌ای
در حال حاضر با ارائه تخفیف‌هایی تا سقف ۴۰ درصد در برخی بیمه‌نامه‌ها، فرصت مناسبی برای بازنگری در سبد پوشش‌های بیمه‌ای ایجاد شده است. در شاخه عمر و زندگی با عنوان جان و مال، بیمه‌نامه جام با تخفیف تا ۱۵ درصد برای سرمایه‌های ۶، ۸ و ۱۰ میلیارد ریالی ارائه می‌شود. بیمه‌نامه حوادث خانواده طرح لبخند با ۲۰ درصد تخفیف و بیمه‌نامه آتش‌سوزی منازل مسکونی طرح زرین با ۱۵ درصد تخفیف عرضه می‌شود. همچنین بیمه‌نامه‌های مسئولیت عمومی مدیران ساختمان، اماکن، رستوران‌ها، هتل‌ها، سینما و برگزارکنندگان نمایشگاه‌ها با تخفیف ۴۰ درصدی در دسترس قرار دارد.
این تخفیف‌ها می‌تواند امکان افزایش سرمایه و سقف تعهدات را بدون تحمیل هزینه سنگین فراهم کند. در نتیجه بیمه‌گذاران می‌توانند به جای خرید پوشش حداقلی، سرمایه‌ای متناسب با ارزش واقعی ریسک انتخاب کنند.
بیمه ارزان زمانی ارزشمند است که بیمه کافی نیز باشد. بازنگری در سرمایه‌های بیمه‌ای و استفاده از تخفیف‌های اعلام‌شده توسط بیمه آسیا، می‌تواند گامی مؤثر در جهت کاهش ریسک‌های مالی و حفظ ثبات اقتصادی خانواده‌ها و کسب‌وکارها محسوب شود.